ارائه چهارچوب ارتقای شاخص‌های کلیدی عملکرد در مدل مرجع عملیات زنجیره‌تامین با درنظرگرفتن اصول اقتصاد چرخشی

هدف این پژوهش ارائه چارچوبی برای ارتقای مدل مرجع عملیات زنجیره تامین با تمرکز بر ادغام شاخص‌های کلیدی عملکرد مرتبط با اصول اقتصاد چرخشی است. مسئله اصلی از آنجا ناشی می‌شود که مدل مذکور، با وجود ساختار فرآیندی منظم و مجموعه‌ای جامع از شاخص‌های عملکردی، صرفاً برای زنجیره‌های تامین خطی طراحی شده و توانایی سنجش عملکرد فرآیندهای چرخشی نظیر بازاستفاده، تعمیر، بازتولید و بازیافت را ندارد. در این پژوهش با رویکرد توصیفی–تحلیلی و بر پایه بررسی نظام‌مند منابع علمی معتبر، ابتدا شکاف‌های موجود در ساختار شاخص‌های عملکرد مدل و ناتوانی آن در ارزیابی جریان‌های چرخشی شناسایی شد. سپس شاخص‌های کلیدی عملکرد مرتبط با اصول اقتصاد چرخشی استخراج و قابلیت ادغام آن‌ها در سطوح عملکردی و فرآیندی مدل تحلیل گردید. یافته‌ها نشان می‌دهند که بسیاری از شاخص‌های چرخشی قابلیت تطبیق با ویژگی‌های عملکردی مدل از جمله هزینه، پاسخگویی، قابلیت اطمینان و مدیریت دارایی را داشته و می‌توانند در فرآیندهایی مانند برنامه‌ریزی، ساخت، بازگشت و توانمندسازی ادغام شوند. نتیجه پژوهش بیان می‌کند که ارتقای مدل مرجع عملیات زنجیره تامین با افزودن یک سطح جدید برای فرآیندهای چرخشی و توسعه مجموعه‌ای استاندارد از شاخص‌های عملکردی اقتصاد چرخشی امکان‌پذیر است و می‌تواند کارایی مدل را برای مدیریت زنجیره‌های تامین آینده‌محور افزایش دهد.

proposing a framework for enhancing key performance indicators in the supply chain operations reference model (scor) considering circular economy principles

this study aims to develop a structured framework for enhancing the supply chain operations reference model (scor) by integrating key performance indicators aligned with circular economy principles. the core problem arises from the fact that, despite its comprehensive process structure and well-defined performance metrics, the scor model is fundamentally designed for linear supply chains and lacks the ability to evaluate circular processes such as reuse, repair, remanufacturing, and recycling. using a descriptive-analytical research approach and based on a systematic review of credible scientific sources, the study first identifies gaps in scor’s current performance measurement system and its limitations in assessing circular flows. subsequently, key circular economy indicators were extracted and analyzed for their compatibility with scor’s performance attributes and core processes. the findings reveal that many circular indicators can be effectively mapped onto scor attributes—including cost, responsiveness, reliability, and asset management—and can be integrated into processes such as planning, manufacturing, return, and enablement. the results suggest that enhancing the scor model by adding a new layer dedicated to circular processes and developing a standardized set of circular performance indicators is feasible and would significantly strengthen the model’s applicability for managing future-oriented, circular supply chains.