طراحی مدل فرایندی مولفه های سازنده ظلم سازمانی ادراک شده در بیمارستان ها: رویکرد مدل سازی ساختاری–تفسیری

ظلم سازمانی ادراک ‌شده یکی از مخرب‌ترین اشکال روابط میان کارکنان و سازمان است که در آن افراد، رفتارها و تصمیم‌های سازمانی را عمدی، مضر و تحقیرکننده تفسیر می‌کنند. هدف این پژوهش، طراحی یک مدل فرایندی و سلسله‌مراتبی برای تبیین مولفه‌های سازنده ظلم سازمانی ادراک‌شده در بیمارستان‌های وابسته به سازمان تامین اجتماعی است. پژوهش حاضر با رویکرد آمیخته اکتشافی انجام شد؛ در بخش کیفی، با استفاده از تحلیل مضمون و مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با 12 نفر از خبرگان، شش مولفه اصلی شناسایی شد و در بخش کمی، با بهره‌گیری از رویکرد ساختاری–تفسیری، روابط علّی و جایگاه سلسله‌مراتبی این مولفه‌ها تبیین گردید. نتایج نشان داد که «عدم نظارت مراجع قانونی» و «برخورداری از رانت گروهی» در سطح بنیادی، «مدیران ناشایست» و «تمرکز قدرت» در سطح پیوندی و «توجیه‌گری ایدئولوژیک» و «شرایط کاری پرفشار» در سطح وابسته قرار می‌گیرند. نوآوری اصلی این پژوهش در ارائه مدلی فرایندی و چندسطحی است که به‌صورت هم‌زمان به عوامل ساختاری، مدیریتی و محیطیِ شکل‌دهنده ظلم سازمانی ادراک‌شده می‌پردازد. تقویت نظارت رسمی، کاهش اختیارات سلیقه‌ای و افزایش شفافیت سازمانی می‌تواند چرخه بازتولید ظلم سازمانی ادراک‌شده را کنترل و کیفیت روابط فرد و سازمان را در بیمارستان‌ها بهبود بخشد.

designing a process model of the constructive components of perceived organizational cruelty in hospitals: an interpretive structural modeling (ism) approach

perceived organizational cruelty is one of the most destructive forms of employee–organization relations, in which individuals interpret organizational behaviors and decisions as intentional, harmful, and humiliating. the aim of this study is to design a process-oriented and hierarchical model to explain the components of perceived organizational cruelty in hospitals affiliated with the social security organization. this study was conducted using an exploratory mixed-methods approach; in the qualitative phase, six main components were identified through thematic analysis and semi-structured interviews with 12 experts, and in the quantitative phase, the causal relationships and hierarchical positions of these components were determined using the interpretive structural modeling (ism) approach. the results showed that “lack of supervision by legal authorities” and “group-based favoritism” are placed at the fundamental level, “incompetent managers” and “concentration of power” at the linking level, and “ideological justification” and “high-pressure working conditions” at the dependent level. the main contribution of this study lies in presenting a multi-level, process-based model that simultaneously addresses the structural, managerial, and environmental factors shaping perceived organizational cruelty. strengthening formal supervision, reducing discretionary authority, and increasing organizational transparency can help control the cycle of reproduced perceived organizational cruelty and improve employee–organization relations in hospitals.