از حکمرانی شهری تا تاب‌آوری: بررسی نقش فرهنگ‌سازی عمومی در مدیریت بحران‌های شهری

این مقاله با رویکردی تحلیلی–کاربردی و بین رشته ای به بررسی نقش فرهنگ سازی عمومی در ارتقای تاب آوری شهری می پردازد و با تمرکز برمولفه های حکمرانی شهری، استان زنجان را به عنوان مطالعه موردی انتخاب می کند. هدف پژوهش ارائه چارچوب مفهومی یکپارچه، شاخص گذاریکمی و کیفی و تدوین نقشه راه سیاست گذاری جهت افزایش تاب آوری شهری است. روش تحقیق از نوع ترکیبی (کمّی–کیفی) است. در بخشکمّی، جامعه آماری شامل کلیه خانوارهای شهری استان زنجان بوده و با استفاده از فرمول کوکران حجم نمونه حدود 400 پرسشنامه معتبر گردآوریشده است. ابزار گردآوری داده پرسشنامه محقق ساخته با روایی محتوا تاییدشده توسط خبرگان و پایایی اندازه گیری شده با آلفای کرونباخ (0.7<α)است. داده ها با نرمافزارهای spss و amos تحلیل شده اند. برای ساخت شاخص ترکیبی تاب آوری از تحلیل مولفه های اصلی (pca (و برایآزمون روابط علی بین ابعاد تاب آوری، فرهنگ سازی و حکمرانی از مدلیابی معادالت ساختاری (sem)استفاده شده است. در بخش کیفی،مصاحبه نیمه ساختاریافته با 15 مدیر شهری و اعضایngo ها و برگزاری دو جلسه گروه متمرکز (group focus)برای تکمیل یافته ها صورتگرفته است.نتایج نشان میدهد که فرهنگ سازی عمومی و آموزش های پیشگیرانه با ضریب اثر معنادار (0.01>p 0.3,>β (نقش مستقیم در افزایش تاب آوریاجتماعی دارند و اثر غیرمستقیم آن از طریق ارتقای شفافیت و هماهنگی نهادی تقویت می شود. همچنین، شاخص حکمرانی با 4 بُعد اصلی )شفافیت،پاسخ گویی، هماهنگی بین بخشی و مشارکت عمومی (35٪ واریانس تاب آوری شهری را تبیین میکند. بسته مداخالتی پیشنهادی شامل برنامه هایکوتاهمدت اطالعرسانی، میان مدت آموزش رسمی و بلندمدت اصالح ساختار حکمرانی و مقاوم سازی زیرساخت هاست. این مطالعه با تلفیق تحلیلمکانی(gis)، روش های آماری پیشرفته و رویکرد مشارکتی، چارچوبی جامع برای پایش و ارتقای تاب آوری شهری ارائه می دهد و میتواند به عنوانالگویی برای سایر استان ها و برنامه های ملی مدیریت بحران مورد استفاده قرار گیرد.