بررسی تحلیلی اثربخشی اقتصادی استانداردسازی در توسعه کشورها

استانداردسازی شاخه‌ای از علم است که دستاوردهای همه علوم را در بر می‌گیرد و در آن هر راه‌حل فنی نتیجه مطالعه دقیق و انتخاب بهترین و سنجیده‌ترین روش‌هاست. علیرغم نقش کلیدی استانداردها در اقتصاد و صنعت، اهمیت استانداردسازی در کشورهای در حال توسعه کمتر موردتوجه قرار گرفته، در حالیکه در جوامع توسعه‌یافته استانداردسازی یکی از ابزارهای مدیریت اقتصاد ملی تلقی می‌شود. این مقاله با رویکرد تطبیقی، ساختار استانداردسازی در ایران و کشورهای پیشرفته را موردبررسی قرار می‌دهد و با مرور منابع علمی و بررسی اسناد، تحلیلی از اثربخشی اقتصادی استانداردسازی ارائه نموده و تاثیر آن بر تولید ناخالص داخلی و توسعه اقتصادی کشورهای غربی و همچنین سهم استانداردسازی در اقتصاد روسیه را مورد ارزیابی قرار می‌دهد. در گزارشات (داخلی و خارجی) قبلی به موضوع اثربخشی استانداردسازی و آثار اقتصادی و اجتماعی آن در توسعه، عمدتاً از زاویه نگاه پژوهشگران غربی پرداخته شده است. در این مقاله نگارنده علاوه بر مراجعه به اسناد و مطالعات غربی، توجه ویژه‌ای نیز به مطالعات انجام‌شده در کشور روسیه داشته است. زیرا ساختار استانداردسازی در روسیه به دلیل دولتی بودن اقتصاد آن، مشابهت بیشتری به ایران دارد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهند، استانداردسازی به لطف گسترش دانش فنی و اشتراک‌گذاری آن با صنعت و انتقال دانش‌ به کارگاه‌ها و کارخانه‌ها ظرفیت نوآوری اقتصاد ملی را به‌طورکلی افزایش می‌دهد، سرعت پیشرفت فناوری را بالا می‌برد و در نتیجه موجب رشد اقتصادی و حرکت به سمت اقتصاد دانش‌بنیان می‌شود. بنابراین، در کشور ما نیز استانداردسازی باید به‌گونه‌ای طراحی شود که چرخش اقتصاد کشور به مسیر توسعه نوآورانه را تسهیل نماید و آن را به سمت رشد سریع و پایدار مبتنی بر فناوری‌های پیشرفته سوق دهد.