تبیین نقش استانداردها به عنوان پیش‌نیاز توسعه پایدار اقتصاد مبتنی بر دریا در منطقه مکران

منطقه ساحلی مکران در جنوب شرقی ایران و جنوب غربی پاکستان، از پتانسیل فوق‌العاده‌ای برای «اقتصاد آبی» شامل شیلات، آبزی‌پروری، تجارت دریایی و گردشگری برخوردار است. با این حال، شکوفایی این پتانسیل به شیوه‌ای پایدار با چالش‌های عمده‌ای از جمله شکنندگی محیط زیستی، آسیب‌پذیری اجتماعی- اقتصادی و فقدان حکمرانی یکپارچه مواجه است. این مقاله با به‌کارگیری رویکردی ترکیبی (کیفی و کمّی) نشان می‌دهد که توسعه و اجرای استانداردهای جامع، پیش‌نیاز ضروری برای دستیابی به توسعه پایدار در منطقه مکران است. استانداردها چارچوب لازم را برای اطمینان از انجام فعالیت‌های اقتصادی به روشی ایمن، کارآمد و با حداقل تاثیر محیط زیستی فراهم می‌کنند. این مطالعه با نظرسنجی از 150 ذی‌نفع (صیادان، مقامات بندری، فعالان گردشگری و سیاست‌گذاران) و بررسی مقررات ملی و بین‌المللی موجود کمبود جدی در استانداردهای قابل اجرا و خاص در این بخش را ارزیابی می‌کند. تحلیل آماری، همبستگی مثبت معناداری (0.01 > p) بین سطح درک‌شده اجرای استانداردها و شاخص‌های کلیدی پایداری مانند سلامت منابع، ایمنی عملیاتی و تاب‌آوری اقتصادی نشان می‌دهد. بدون استانداردهای هدفمند برای روش‌های صیادی، عملیات آبزی‌پروری، مدیریت پسماند بنادر و ساخت‌وساز ساحلی، این منطقه در خطر تکرار الگوهای توسعه ناپایدار می‌باشد. این مطالعه ایجاد «چارچوب استانداردهای منطقه ساحلی مکران» را پیشنهاد می‌کند که دانش محلی را با بهترین روش‌های بین‌المللی تلفیق می‌نماید. اولویت‌بندی این چارچوب در سیاست‌های توسعه منطقه‌ای، تضمین می‌کند که اقتصاد نوپای آبی به سلامت بوم‌شناختی بلندمدت و عدالت اجتماعی کمک نماید.

articulating the role of standards as a prerequisite for sustainable development of a sea-based economy in the makran region

abstractthe makran coastal region, extending from southeastern iran to southwestern pakistan, possesses extraordinary potential for a sea-based economy or “blue economy,” encompassing fisheries, aquaculture, maritime trade, and tourism. however, the flourishing of this potential in a sustainable manner faces major challenges, including environmental vulnerability, socio-economic fragility, and the absence of integrated governance. this paper argues that the careful development and implementation of comprehensive standards is an indispensable prerequisite for achieving sustainable development in the makran region. standards provide the necessary framework to ensure that economic activities are conducted in a safe, efficient, and environmentally minimal-impact manner. this study employs a mixed-methods approach (qualitative and quantitative) that includes qualitative policy analysis and quantitative assessment of standard gaps to evaluate the current status of standardization in key sectors of makran’s potential blue economy. a survey of 150 stakeholders (fishers, port authorities, tourism actors, and policymakers) and a review of existing national and international regulations reveal a serious deficiency in applicable and sector-specific standards. statistical analysis, including the chi-square test and regression, shows a positive and strong correlation (p < 0.01) between the perceived level of standard implementation and key sustainability indicators such as resource health, operational safety, and economic resilience. the results indicate that without targeted standards for fishing methods, aquaculture operations, port waste management, and coastal construction, the region risks repeating the unsustainable development patterns observed elsewhere. the study concludes that a multi-level governance approach is essential and proposes the creation of a “makran coastal region standards framework” that aligns local knowledge with best international practices. this framework should be prioritized in regional development policy to ensure that the emerging sea-based economy contributes to long-term ecological health and social justice rather than to degradation.