مروری بر استانداردهای هدف‌محور در صنعت دریایی؛ چالش‌ها و فرصت‌های آینده

در دهه‌های اخیر، صنعت دریایی با پیچیدگی‌های فزاینده‌ای در طراحی، ایمنی و فناوری مواجه شده که موجب بازاندیشی در شیوه‌های استانداردسازی شده است. رویکرد سنتی مبتنی بر مقررات تجویزی، اگرچه در کنترل خطرات شناخته‌شده موثر بوده، اما در تطبیق با نوآوری‌ها، طراحی‌های غیرمتعارف و سناریوهای آینده‌نگر ناتوان است. در این میان، استانداردهای هدف‌محور به‌عنوان رویکردی ساختاریافته و عملکردگرا، جایگزینی قابل دفاع برای مقررات سنتی به‌شمار می‌رود. مقاله حاضر با هدف مرور تحلیلی این رویکرد، ضمن معرفی مفاهیم بنیادین استاندارد هدف‌محور، به بررسی تفاوت آن با سیستم‌های تجویزی، پیشینه شکل‌گیری در سازمان بین المللی دریانوردی، ساختار آن، و معرفی چالش ها و فرصت های آن می‌پردازد.با توجه به اینکه منشا شکل‌گیری این رویکرد در سازمان بین‌المللی دریانوردی بوده است، سازمانی که فلسفه‌ وجودی آن بر محور ایمنی کشتی، خدمه و حفاظت از محیط زیست دریایی استوار است، لذا استانداردهای هدف‌محور نیز در عمل تمرکز خود را بر تدوین مقررات ایمنی و زیست‌محیطی معطوف کرده‌اند. در این مقاله، با مرور ادبیات علمی، چالش‌ها، فرصت‌ها و شکاف‌های پژوهشی در این حوزه شناسایی می‌شود و پیشنهادهایی برای جهت‌گیری‌های آینده در حوزه استانداردسازی هدف‌محور در صنعت دریایی ارائه خواهد شد.