موانع و راهکارهای اجرایی برای استانداردسازی کیفیت در ماهیگیری کوچک مقیاس

ماهیگیری کوچک مقیاس (ssf) بخش مهمی از نظام تولیدات دریایی را تشکیل می‌دهد و نقشی کلیدی در امنیت غذایی، اشتغال محلی و توسعه پایدار ساحلی ایفا می‌کند. با وجود این اهمیت، واحدهای کوچک صیادی در کشورهای در حال توسعه، از جمله ایران، در اجرای استانداردهای کیفیت و ایمنی غذایی با موانع متعددی مواجه‌اند. این مطالعه با رویکردی مروری، به شناسایی موانع فنی، مالی، نهادی، آموزشی و بازار در فرآیند استانداردسازی کیفیت محصولات شیلاتی پرداخته است. یافته‌ها نشان می‌دهد که کمبود زیرساخت‌های زنجیره سرد، ضعف هماهنگی نهادی، محدودیت دانش فنی، هزینه‌های بالای دریافت گواهی‌نامه‌ها و عدم شفافیت بازار، مهم‌ترین موانع اجرای استانداردهای کیفیت در واحدهای کوچک‌مقیاس هستند. همچنین مرور تجربیات کشورهای موفق نشان داد که توانمندسازی جوامع محلی، حمایت مالی هدفمند، آموزش تخصصی، توسعه آزمایشگاه‌های منطقه‌ای، بهبود زنجیره سرد و اجرای گام‌به‌گام استانداردها موثرترین راهکارها برای استقرار نظام‌های کیفیت در ماهیگیری کوچک‌مقیاس محسوب می‌شوند.در نهایت، اتخاذ رویکردی جامع و مشارکتی برای ارتقای کیفیت محصولات، افزایش ارزش افزوده و بهبود رقابت‌پذیری شیلات‌های کوچک‌مقیاس در بازارهای داخلی و بین‌المللی ضروری است.

barriers and implementation strategies for quality standardization in small-scale fisheries

small-scale fisheries (ssf) constitute a significant component of marine production systems and play a vital role in food security, local employment, and sustainable coastal development. despite this importance, small fishing units in developing countries, including iran, face numerous challenges in implementing quality and food safety standards. this review study identifies the technical, financial, institutional, educational, and market-related barriers that hinder the standardization of seafood quality. the findings indicate that insufficient cold-chain infrastructure, weak institutional coordination, limited technical knowledge, high certification costs, and lack of market transparency are the major obstacles to applying quality standards in small-scale fisheries. moreover, an examination of successful international experiences shows that empowering local communities, providing targeted financial support, offering specialized training, establishing regional laboratories, improving cold-chain systems, and adopting stepwise standard implementation are among the most effective strategies for establishing quality assurance systems in ssf. ultimately, adopting a comprehensive and participatory approach is essential for enhancing product quality, increasing added value, and improving the competitiveness of small-scale fisheries in domestic and international markets.