چارچوب فقهی-حقوقی حل اختلافات بین‌الدولی در جهان اسلام با الهام از اصول دیپلماسی و پیمان‌های پیامبر اکرم (ص)

منازعات بین‌الدولی و واگرایی سیاسی از مهم‌ترین چالش‌های پیش روی جهان اسلام در عصر حاضر است. پژوهش حاضر با رویکردی توصیفی-تحلیلی و با هدف ارائه یک راهکار درون‌زا برای این بحران، به دنبال طراحی یک چارچوب فقهی-حقوقی برای حل و فصل اختلافات با الهام از سیره نبوی است. این تحقیق با تحلیل محتوای کیفی چهار مطالعه موردی کلیدی از سیره پیامبر اکرم (ص) (پیمان‌نامه مدینه، صلح حدیبیه، فتح مکه و نامه‌های دیپلماتیک)، به استخراج دوازده اصل بنیادین در حوزه‌های حقوقی-ساختاری، دیپلماتیک-رفتاری و حقوقی-ترمیمی دست یافت. یافته‌ها نشان می‌دهد که سیره نبوی یک دکترین جامع و چندوجهی برای مدیریت تمام چرخه روابط بین‌الملل، از تاسیس دولت تا مدیریت بحران و صلح پایدار پس از منازعه، ارائه می‌دهد. این اصول، که بر پایه‌هایی چون حاکمیت قانون، امنیت دسته‌جمعی، اولویت دیپلماسی و عدالت ترمیمی استوارند، از مشروعیت و ظرفیت لازم برای مبنا قرار گرفتن جهت تاسیس یک «شورای عالی داوری امت اسلامی» برخوردارند. این چارچوب، با تکیه بر ارزش‌های مشترک، می‌تواند به عنوان مکملی کارآمد برای نهادهای بین‌المللی معاصر در مسیر تحقق وحدت و ثبات عمل نماید.