مهندسی فقهی فرآیند صلح درسیره نبوی

این پژوهش با عنوان «مهندسی فقهی فرآیند صلح در سیره نبوی» با هدف طراحی مدلی نظام‌مند و چهارمرحله‌ای بر پایه مبانی وحیانی و فقه حکومتی انجام شده است. روش تحقیق، تحلیل کیفی تطبیقی است که با تلفیق داده‌های تاریخی سیره نبوی، قواعد فقهی و رویکردهای تحلیلی معاصر، چارچوبی بدیل در برابر رهیافت‌های سکولار ارائه می‌کند. مدل پیشنهادی شامل چهار مرحله پیشگیری از منازعه، میانجی‌گری و حکمیت، انعقاد پیمان و تثبیت صلح است که هر یک بر نصوص قرآنی، سنت نبوی و اصول ثابت فقه حکومتی استوار است. یافته‌ها نشان می‌دهد این مدل با منطق «تکلیف‌محوری» و «فضیلت‌گرایی»، عدالت و کرامت انسانی را در محور قرار داده و ضمن کاهش وابستگی به منطق قدرت، قابلیت بومی‌سازی بالایی برای حل منازعات پیچیده جهان اسلام دارد. نوآوری پژوهش در گذار از رویکردهای توصیفی به الگویی تجویزی راهبردی و در پیوند دادن سه حوزه سیره تاریخی، فقه حکومتی و مهندسی فرآیند است؛ الگویی که می‌تواند سیاست‌گذاری صلح در جوامع اسلامی را از سطح واکنش به بحران، به سطح برنامه‌ریزی پایدار و تمدنی ارتقا دهد.