جنگ و صلح در سیره پیامبر (ص): موازنه بین دفاع و مصالحه

این مقاله به موضوع چگونگی موازنه جنگ و صلح در سیره پیامبر اکرم (ص) پرداخته و تلاش دارد تا تعاملات نبوی را در برخورد با دشمنان و مخالفان از جنبه صلح‌ یا جنگ‌ ، با مراجعه به منابع اهل سنت و شیعه تبیین و تحلیل کند. پژوهش حاضر ضمن استخراج شاخص‌های تصمیم‌گیری پیامبر (ص) در مواقعِ حساس ، به این پرسش پاسخ می‌دهد که چگونه آن حضرت با حفظ امنیت جامعه اسلامی و حفظ شخصیتِ مسلمانان، از راهبرد صلح‌آمیز به هدف‌های استراتژیک پیامبرانه دست می‌یافت و چگونه در مواقعِ لازم، برای دفاع مشروع و حفظ امنیتِ مسلمانان، به اقدامِ نظامی روی می‌آورد. یافته‌های کلیدی این مقاله شامل: 1) وجودِ دو راهبردِ اصلیِ «صلحِ استراتژیک» و «دفاعِ مشروع»، 2) فرهنگِ آدابِ گفت و گو با دشمنان و احترام به پیمان‌های صلح و پایبندی به اخلاق بوده که مجموعه‌ای از الگوهای عملی در مواجهه با دشمنان داخلی و خارجی می باشد. نتیجه‌گیری نشان می‌دهد که موازنه جنگ و صلح در سیره نبوی ترکیبیِ است هوشمندانه از دیپلماسی و اقتدار نظامی که بر پایه اصولِ اخلاقیِ و حقوقی اسلام استوار است و می‌تواند برای راهبردهای کنونیِ صلح و دفاع در دنیای معاصر الهام ‌بخش باشد. روشِ پژوهش در این مقاله، توصیف و تحلیلِ تاریخی با تمرکز بر منابعِ سیره نبوی و تطبیقِ رویکردهای جنگ و صلح با اصولِ اخلاقیِ اسلام خواهد بود.