هویت امت اسلامی و چالش‌های اتحاد امت در دوران معاصر

این پژوهش به تحلیل هویت ریشه‌دار، جامع و متعالی امت اسلامی بر اساس آموزه‌های قرآن کریم و سنت نبوی (ص) می‌پردازد. این هویت بر سه پایه اساسی توحید، اخوت و عدالت استوار است و ساختاری متکی بر اصول اعتقادی مشترک، اهداف متعالی و سرنوشت واحد دارد. چنین هویتی ظرفیت بنیادینی برای تمدن‌سازی و تحقق عدالت جهانی فراهم می‌آورد و می‌تواند پاسخی به بحران‌های هویتی و تفرقه‌انگیز عصر معاصر باشد. پرسش محوری مقاله آن است که چرا امت اسلامی در دوران حاضر از هویت اصیل خود فاصله گرفته و چه موانعی بر سر راه وحدت و انسجام مسلمانان وجود دارد. این پژوهش با رویکرد توصیفی–تحلیلی، ضمن بهره‌گیری از آیات قرآن، روایات معصومان (ع) و تحلیل تحولات سیاسی و اجتماعی جهان اسلام، ریشه‌های بحران را واکاوی می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهند که منازعات داخلی، دخالت‌های خارجی، اسلام‌هراسی و چالش‌های ناشی از جهانی‌سازی از مهم‌ترین عوامل تضعیف هویت اسلامی و عدم تحقق یکپارچگی امت به شمار می‌روند. نتیجه‌گیری بر ضرورت تبیین این چالش‌ها و ارائه راهکارهای برگرفته از منابع دینی و عقلانیت راهبردی تاکید دارد؛ مسئولیتی که بر عهده همه، به‌ویژه علما و اندیشمندان، است.