همکاری اقتصادی میان کشورهای اسلامی به مثابه نماد وحدت امت اسلامی

همکاری اقتصادی میان کشورهای اسلامی، به‌عنوان یکی از ارکان اساسی وحدت امت اسلامی، نقشی تعیین‌کننده در تقویت همگرایی سیاسی، فرهنگی و اجتماعی ایفا می‌کند. با وجود اشتراکات گسترده فرهنگی و مذهبی، کشورهای عضو سازمان همکاری اسلامی با چالش‌هایی همچون وابستگی به بازارهای خارجی، عدم تنوع ساختار تولید، و ضعف در زیرساخت‌های تجاری روبه‌رو هستند که مانع تحقق کامل ظرفیت‌های اقتصادی مشترک می‌شود. این پژوهش با هدف سنجش اثر عوامل کلیدی اقتصادی بر همکاری اقتصادی درون‌سازمانی، داده‌های 12 کشور منتخب شامل ایران، عربستان سعودی، امارات متحده عربی، قطر، کویت، بحرین، عراق، افغانستان، پاکستان، عمان، ترکیه و مصر را طی دوره زمانی معین بررسی کرده است. روش تحقیق مبتنی بر مدل اقتصادسنجی پانل دیتا بوده و تخمین‌ها با استفاده از نرم‌افزار eviews13 انجام شده است. نتایج نشان می‌دهد که صادرات کالا و خدمات و جریان سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی اثر مثبت و معناداری بر شاخص همکاری اقتصادی میان کشورهای مورد مطالعه دارند، در حالی که واردات کالا و خدمات، به‌ویژه از خارج از گروه کشورهای اسلامی، اثر منفی و معناداری بر این شاخص می‌گذارد. بر این اساس، پیشنهاد می‌شود ایجاد بازار مشترک اسلامی، کاهش موانع تعرفه‌ای و غیرتعرفه‌ای، توسعه زیرساخت‌های حمل‌ونقل و دیجیتال، و تقویت سرمایه‌گذاری مشترک به‌عنوان اولویت‌های سیاستی در دستور کار قرار گیرد. این اقدامات نه‌تنها همکاری اقتصادی را ارتقا می‌دهند، بلکه در بلندمدت به تقویت انسجام و اقتدار امت اسلامی در عرصه بین‌المللی منجر خواهند شد.