مفهوم امت اسلامی در قرآن وآموزه های پیامبراکرم(ص)

این پژوهش با هدف بازخوانی مفهوم «امت اسلامی» در قرآن کریم و آموزه های نبوی، تلاش دارد تا نقش این مفهوم بنیادین را در تقویت وحدت مسلمانان و مدیریت منازعات درون‌دینی تبیین کند. پرسش اصلی تحقیق این است که قرآن وآموزه های نبوی، امت اسلامی را چگونه تعریف می‌کنند؟ این تعریف چه کارکردی درهمگرایی و حل منازعات دارد؟ روش تحقیق به‌صورت کتابخانه‌ای و مبتنی بر تحلیل کیفی است. نتایج نشان می‌دهد که قرآن کریم امت اسلامی را جامعه‌ای جهانی بر پایه ایمان به توحید، عدالت و تقوا معرفی کرده و اصل «اعتصام بحبل‌الله» را زیربنای نظری وحدت می‌داند. همچنین آموزه‌های نبوی، به‌ویژه در تجربه تاریخی مدینه، نمونه‌ای عملی از مدیریت اختلافات و پذیرش تنوع فرهنگی و دینی وتاکید بر برابری مومنان برای انسجام امت ارائه می‌دهد؛ بدین ترتیب، قرآن و آموزه های نبوی امت اسلامی را نه صرفاً به‌عنوان پیوندی دینی، بلکه به‌منزله یک اجتماع تمدنی و سیاسی با نقش‌آفرینی جهانی معرفی می‌کنند. بنابراین، تحقق وحدت امت اسلامی می‌تواند بنیانی نظری و عملی برای عدالت اجتماعی، امنیت و توسعه پایدار در جهان اسلام فراهم آورد و الهام‌بخش راهبردهای نوین در مواجهه با شرایط پیچیده معاصر باشد.