ماهیت و مبانی صلح در سیره رسول الله

اخلاق و اصول اخلاقی از جنبه‌های بسیار مهم دین اسلام به شمار می‌روند و اهمیت بالایی دارند. به همین دلیل، در قرآن کریم یکی از اهداف بعثت پیامبر صلی‌الله برآوردن تربیت و آموزش حکمت معرفی شده است. پیامبر صلی‌الله به‌عنوان حاکم دین اسلام، در موقعیت‌های مختلف همواره به اخلاق‌مداری و پایبندی به اصول اخلاقی توجه ویژه‌ای داشتند. یکی از موارد قابل‌توجه، هنگامی بود که ایشان در میدان جنگ قرار می‌گرفتند و تلاش می‌کردند تا اصول اخلاقی را رعایت کنند. پرهیز از جنگ و خشم و تحقق صلح‌طلبی در برخورد با مخالفان، از آموزه‌های کلیدی اسلام به شمار می‌آید. پیامبر اسلام (ص) بر اصل اخوت به‌جای دشمنی، همگرایی و وحدت تاکید داشت و در برابر جنگ‌طلبان و منافقان می‌ایستاد. او بر پرهیز از استبداد و ظلم، وفاداری به تعهدات و توافق‌نامه‌ها، و رعایت حقوق و قوانین الهی تاکید ورزید. باوجود گستردگی منابع اسلامی در حوزه سیره نبوی، بیشتر پژوهش‌ها بر جنبه‌های تاریخی، فقهی یا غزوات تمرکز داشته‌اند و کمتر به مفهوم صلح به‌عنوان یک اصل تمدنی، اخلاقی و راهبردی پرداخته‌اند. در سیاست خارجی پیامبر اکرم، صلح و هم‌زیستی مسالمت‌آمیز به‌عنوان اساسی‌ترین اصل در روابط بین‌المللی در نظر گرفته شده است. ایشان به‌منظور تحقق و گسترش صلح میان ملت‌ها و جلوگیری از بروز روابط خصمانه و درگیری‌های خونین، نه‌تنها برای قراردادها و معاهدات بین‌المللی ارزش حقوقی بالایی قائل بودند؛ بلکه ملت‌ها و گروه‌های دیگر را نیز به پیش‌قدم شدن در انعقاد پیمان‌های صلح دعوت کردند. بنابر ماهیت موضوع تحقیق و با مراجعه به منابع معتبر و مقاله روش تحقیق این پژوهش بر اساس هدف، کاربردی و بر اساس روش جمع‌آوری و گزارش اطلاعات، توصیفی-کتابخانه‌ای و بر اساس روش تحلیل، تحلیلی توصیفی است. جامعه آماری این پژوهش، مجموعه نظریات اندیشمندان مختلف درزمینه ماهیت و عوامل صلح در سیره و سنت رسول الله، نقد و بررسی یافته‌ها و نظریات در این زمینه است.