پیامدهای اقتصادی وحدت امت اسلامی برای دستیابی به توسعه‌‌های منطقه‌ای

وحدت اقتصادی امت اسلامی یکی از محورهای کلیدی در ارتقای جایگاه جهان اسلام در نظام اقتصادی بین‌الملل به شمار می‌رود، اما پراکندگی ساختاری، تفاوت سطح توسعه و موانع نهادی، روند دستیابی به این هدف را با چالش مواجه کرده است. هدف اصلی این پژوهش، بررسی پیامدهای اقتصادی وحدت امت اسلامی بر توسعه منطقه‌ای در میان 12 کشور منتخب عضو سازمان همکاری اسلامی (ایران، عربستان سعودی، امارات متحده عربی، قطر، عمان، کویت، بحرین، عراق، افغانستان، پاکستان، ترکیه و مصر) طی دوره 2000 تا 2024 است. روش تحقیق بر پایه مقایسه تطبیقی و تحلیل داده‌های پانل پویا بوده و برآوردها با استفاده از مدل‌های اقتصادسنجی پانل و نرم‌افزار eviews13 انجام شده است. داده‌های مورد استفاده از منابع معتبر بین‌المللی همچون بانک جهانی، صندوق بین‌المللی پول، سازمان ملل و آمار رسمی سازمان همکاری اسلامی گردآوری شامل متغیرهایی نظیر رشد تولید ناخالص داخلی، شاخص توسعه انسانی، نرخ اشتغال، نرخ بیکاری و سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی بوده است. نتایج نشان می‌دهد که توسعه انسانی و سرمایه‌گذاری مشترک در چارچوب همگرایی اقتصادی می‌تواند اثرات مثبت و پایداری بر رشد اقتصادی و افزایش رفاه منطقه‌ای داشته باشد، هرچند این اثرات در کوتاه‌مدت ممکن است محدود یا متناقض باشند. همچنین، ترکیب مزیت‌های مالی و انرژی کشورهای حوزه خلیج فارس با ظرفیت صنعتی و نوآوری سایر کشورهای اسلامی، توان بالقوه ایجاد یک بلوک اقتصادی قدرتمند و پایدار را فراهم می‌سازد. بر اساس یافته‌ها، تحقق این هدف مستلزم تقویت نهادهای مشترک، هماهنگی سیاست‌های اقتصادی و ایجاد زیرساخت‌های فیزیکی و انسانی یکپارچه است.