مبانی صلح با تکیه بر دیدگاه و سیره پیامبر اکرم (ص)

بحث اسلام و خشونت و جنگ، بحث دیرینه‌ای است، امّا در پی تحوّلات یکی دو دهه اخیر در جهان، به‌ویژه جهان اسلام، توجّه جهانیان، خصوصاً غربی‌ها، به این موضوع بیش تر جلب شده است و برخی با استفاده از این وضعیّت، تعالیم اسلامی را مورد هجمه قرار داده و اسلام را دینی جنگ طلب و مخالف صلح معرفی کرده اند. بر این اساس، صلح و تساهل را در دنیای امروز اغلب مفاهمی می‌دانند که محصول دنیای غرب و مدرنیته است و تمدن و فرهنگ‌های دیگر، به‌ویژه اسلام با چنین مفاهمی آشنا نیستند، در حالی که پژوهش‌های علمی و تاریخی بیانگر آن است که این تصور تا چه اندازه وارونه است؛ اسلام، به عنوان دین تمدن ساز، در طول تاریخ بهترین و عالی‌ترین چهره مدارا و تحمل عقاید و افکار مخالفان را از خود نشان داده و صدها سال پیش از آن‌که اروپاییان از تساهل و تسامح سخن بگویند، مسلمانان در فرهنگ و تمدن اسلامی به آن پایبند بوده‌اند. پیامبر اکرم(ص)، چهارده قرن قبل در دنیایی که مفهوم صلح و تساهل و همزیستی دینی برای بشر کاملا ناشناخته بود، آن را با صراحت کامل شناخت و ملت مسلمان را به آن دعوت کرد. بر همین اساس، این مقاله در دو بخش، صلح و رواداری را از دیدگاه پیامبر اکرم (ص) مورد بحث قرار می‌دهد. در بخش نخست، پس از تبیین مساله و پیشینه آن در تمدن مسیحی و اسلامی، دیدگاه حضرت درباره صلح و رواداری و مبانی نظری آن تببین شده است، پس از آن در بخش دوم سیره عملی پیامبر اکرم و شیوه دولت و حکومت ایشان در این باب بیان شده است.