بررسی علل تفرقه و پراکندگی امت اسلامی در گذر زمان

تفرقه و پراکندگی امت اسلامی از آسیب‌های جدی است که انسجام دینی، سیاسی و فرهنگی مسلمانان را در طول تاریخ تضعیف کرده است. پژوهش حاضر با هدف تحلیل علمی علل و عوامل تفرقه، به روش توصیفی‌‌تحلیلی و بر اساس منابع کتابخانه‌ای انجام شده است. در بخش نخست، دلایل تاریخی و اعتقادی همچون اختلاف در جانشینی پیامبر(ص) و شکل‌گیری فرق کلامی بررسی شده است. در بخش دوم، نقش عوامل خارجی مانند استعمار، رسانه‌های تفرقه‌افکن و سیاست‌های تفرقه‌انگیز قدرت‌های جهانی تحلیل گردیده است. بخش سوم نیز به واکاوی راهکارهای وحدت‌آفرین با تکیه بر قرآن، سیره نبوی و تجربه نهادهای تقریبی معاصر اختصاص دارد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که بازگشت به آموزه‌های وحیانی، تقویت عقلانیت گفت‌وگومحور، نهادینه‌سازی ادب اختلاف، و پرهیز از جزم‌گرایی مذهبی از جمله راهکارهای کاهش تفرقه و زمینه‌ساز تحقق امت واحده اسلامی است.