تحلیل ظرفیت‌های وحدت مذهبی و مقاومت تمدنی در شکل‌دهی به نظم چندقطبی

در شرایطی که نظم جهانی در حال گذار از ساختار تک‌قطبی غرب‌محور به هندسه‌ای چندقطبی و متکثر است، بازتعریف مفاهیم بنیادین قدرت، هویت و مشروعیت ضرورتی انکارناپذیر یافته است. در این میان، جهان اسلام با ظرفیت‌های تمدنی، فرهنگی و گفتمانی خود می‌تواند نقش‌آفرینی موثری در شکل‌دهی به نظم نوین ایفا کند. پژوهش حاضر با رویکردی تحلیلی و انتقادی، به بررسی نقش تقریب مذاهب اسلامی و گفتمان مقاومت در بازسازی هندسه قدرت در عصر گذار می‌پردازد و بر آن است تا نشان دهد چگونه این دو مولفه می‌توانند به‌مثابه سازه‌های معنایی، در تولید قدرت نرم و مشروعیت فرهنگی در سطح منطقه‌ای و جهانی موثر واقع شوند. از این رو، محقق در پاسخ به این پرسش که ' چگونه تقریب مذاهب و گفتمان مقاومت، در چارچوب نظریه سازه‌انگاری، به بازتعریف قدرت و شکل‌دهی به نظم نوین جهانی کمک می‌کنند؟'، بر اساس نظریه سازه انگاری به این نتیجه رسیده است که تقریب مذاهب اسلامی با تقویت انسجام هویتی و کاهش شکاف‌های فرقه‌ای، و گفتمان مقاومت با خلق روایت‌های بدیل در برابر سلطه‌گری جهانی، می‌توانند به تولید قدرت نرم، مشروعیت اجتماعی و همگرایی راهبردی منجر شوند. این دو سازه معنایی، در تعامل با یکدیگر، ظرفیت آن را دارند که جهان اسلام را از یک بازیگر منفعل به معمار بخشی از نظم نوین جهانی ارتقاء دهند.