پژوهشی در اندیشه تکفیر از منظر منابع اهل سنت با رویکرد کلامی

'امروزه یکی از معضلات جهان اسلام که باعث شده است بحث بیداری اسلامی نیز به چالش کشیده شود، رشد و توسعه پدیده‌ای مخرّب، به نام تکفیر است. و برای اینکه این مشکل جهان اسلام رفع گردد، لازم است هم در زمینه مباحث تئوری و هم در زمینه برخورد تدافعی تلاشی متّحدانه انجام گیرد. البته پوشیده نیست که مبنا و اصل کار ایجاد روشنگری و نقد و بررسی این پدیده از مناظر مختلفی چون مبانی فقهی، عقائد و کلام، تکفیر از نگاه قرآن و سنّت، و... می باشد.در این مقاله سعی شده که با رویکردی کلامی و به‌ویژه با تکیه بر دیدگاه اهل‌سنّت به بررسی پدیده تکفیر پرداخته شود و با توجّه به وجود دیدگاه‌های مشترک در اصول و مبانی اوّلیه در بین تمامی فرق اسلامی روشن می‌شود که پدیده تکفیر چه جایگاه، آثار و پیامدهایی را بر جهان اسلام داشته و در این راستا نیز به مسائلی هم‌چون معیار کفر و ایمان، راه‌های مقابله با آن، وجه تمایز تکفیر در صدر اسلام با عصر کنونی، حرمت استیلای استعمار،... پرداخته شده است. و از جمله نتایج این بررسی این بوده است که؛ اوّلاً یک دلیل اصلی رشد و توسعه این انحراف در درون جهان اسلام ناشی از جهل عمومی به آموزه‌های اسلام است، ثانیاً این انحراف منشا پذیرش استیلای استعمار برونی بر جهان اسلام بوده و به طور کلی، پدیده تکفیر مولود انحراف درون و استعمار برون می‌باشد که ثمره‌ای غیر از تضعیف جهان اسلام و به تخریب و انحطاط کشاندن آن و ایجاد چالش بر بیداری اسلامی در عصر کنونی را نخواهد داشت.'