تحلیل روش‌شناسی اجتهادی دو امام اعظم؛ ابوحنیفه و جعفر(رح) بخش دوم؛ امام جعفر(رح)

این مقاله به بررسی روش‌های اجتهادی امام جعفر صادق(رح) می‌پردازد. امام جعفر صادق(رح)، به عنوان یکی از بزرگ‌ترین علمای عصر تابعان از نظر اهل سنت و بنیان‌گذار مکتب شیعه جعفری از نظر شیعه اثناعشری، تاثیر زیادی بر تحولات فقه اسلامی داشته است. اما از آنجا که مبنای اصلی فقه امام صادق(رح) بر اصول و قواعد اجتهادی ثابت‌شده استوار بود، پژوهش حاضر در پی پاسخ به دو سوال اصلی است: نخست، روش علمی و اجتهادی امام صادق(رح) بر چه اصولی استوار بود؟ و دوم، ایشان چگونه از این اصول برای استنباط احکام شرعی بهره می‌جستند؟ در این راستا، ابتدا شخصیت علمی و اجتماعی امام صادق(رح) معرفی می‌شود و سپس نمونه‌های اجتهادی او از منابع مختلف تشریع، مانند کتاب خدا، سنت نبوی، اجماع، قیاس، استحسان و مصالح مرسله بررسی می‌شود. مقایسه‌ای اجمالی با دیدگاه‌های علمای هم‌عصر نیز انجام می‌گیرد. این تحقیق با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی و با هدف شناساندن منابع استنباطی امام جعفر صادق(رح) و تبیین ابعاد اجتهادات ایشان، به اهمیت این اجتهادات در توسعه فهم اجتهاد اسلامی می‌پردازد و امیدوار است که گامی در راستای وحدت و همدلی نخبگان و محققان اسلامی باشد و از آموزه‌های ایشان در مسائل معاصر بهره‌برداری شود.