تقویت یادگیری شیمی با رویکرد پژوهش‌محور: چارچوبی برای یادگیری فعال و کشف مفهومی

علم شیمی به‌عنوان یکی از شاخه‌های بنیادین علوم تجربی، نقش مهمی در زندگی روزمره و توسعه پایدار جوامع ایفا می‌کند. با این حال، یادگیری شیمی برای دانش‌آموزان اغلب دشوار و انتزاعی است و روش‌های سنتی تدریس، که بر حفظ مفاهیم و بیان حقایق تمرکز دارند، توانایی درک عمیق و ماندگار مفاهیم را محدود می‌کنند. پژوهش حاضر با هدف بررسی کاربرد رویکرد یادگیری مبتنی بر پژوهش در آموزش شیمی، به‌صورت مروری روایتی انجام شد و مطالعات مرتبط با این رویکرد در کلاس‌های شیمی مورد تحلیل قرار گرفت. یافته‌ها نشان می‌دهند که یادگیری مبتنی بر پژوهش، فرآیند یادگیری را به شکل فعال، تعاملی و کشف‌محور ارائه می‌کند و با ترغیب دانش‌آموزان به طرح پرسش، تولید فرضیه، کاوش و تفسیر داده‌ها، امکان درک مفاهیم شیمی به‌صورت عمیق و پایدار را فراهم می‌آورد. چارچوب ارائه‌شده شامل مسیرهای مختلف چرخه یادگیری است که انعطاف‌پذیری و قابلیت تطبیق با شرایط متنوع کلاس و محیط آموزشی را فراهم می‌کند. همچنین، این روش با ایجاد فرصت‌های بحث و بازخورد، توانایی حل مسئله و مهارت‌های ارتباطی دانش‌آموزان را تقویت می‌کند. معلمان با هدایت هدفمند و طراحی فعالیت‌های پژوهشی مناسب، می‌توانند انگیزه و هیجانات مثبت فراگیران را افزایش دهند و زمینه‌ی یادگیری خودآموز و مشارکتی را فراهم کنند. در نتیجه، به‌کارگیری یادگیری مبتنی بر پژوهش در آموزش شیمی نه تنها کیفیت و عمق یادگیری را ارتقا می‌دهد، بلکه موجب تثبیت مفاهیم علمی در ساختار شناختی دانش‌آموزان و توسعه توانایی‌های پژوهشی و حل مسئله آن‌ها می‌شود. این رویکرد، به‌عنوان مدلی کارآمد و علمی برای تدریس شیمی در مدارس توصیه می‌گردد.

enhancing chemistry learning with an inquiry-based approach: a framework for active learning and conceptual discovery

chemistry, as one of the fundamental and applied branches of experimental sciences, playsan important role in everyday life and sustainable development of societies. however,learning chemistry is often difficult and abstract for students, and traditional teachingmethods, which focus on memorizing concepts and stating facts, limit the ability tounderstand concepts deeply and sustainably. the present study aimed to investigate theapplication of the inquiry-based learning approach in chemistry education, and conducted anarrative review and analyzed studies related to this approach in chemistry classes. thefindings show that inquiry-based learning presents the learning process in an active,interactive, and discovery-oriented manner, and by encouraging students to ask questions,generate hypotheses, explore, and interpret data, it enables a deep and sustainableunderstanding of chemistry concepts. the presented framework includes different paths ofthe learning cycle that provide flexibility and adaptability to diverse classroom andeducational environment conditions. also, this method strengthens students' problemsolving ability, critical thinking, and communication skills by creating opportunities fordiscussion and feedback. by providing targeted guidance and designing appropriate researchactivities, teachers can increase learners' motivation and positive emotions and provide acontext for self-directed and collaborative learning. as a result, the use of research-basedlearning in chemistry education not only improves the quality and depth of learning, but alsoconsolidates scientific concepts in students' cognitive structures and develops their researchand problem-solving abilities. this approach is recommended as an efficient and scientificmodel for teaching chemistry in schools.