بررسی برخی کج‌فهمی‌های متداول دانش‌آموزان در مفاهیم شیمی دهم

در این مقاله چهار مورد از کج‌فهمی‌های متداول دانش‌آموزان در درس شیمی دهم دبیرستان مورد بررسی قرار گرفته است. به منظور شناسایی و بررسی این کج‌فهمی‌ها پرسشنامه‌ای چند گزینه‌ای در رابطه با مفهوم آرایش الکترونی، تشخیص ترکیب‌های یونی و مولکولی از یکدیگر، محاسبات استوکیومتری (مفهوم مول، مولکول و شمار ذره‌ها) و مقایسه نیروهای بین‌مولکولی طراحی گردید. این پژوهش در میان 60 نفر از دانش‌آموزان پایه‌ی دهم انجام گرفت. روایی آزمون توسط پنج نفر از دبیران باتجربهی بیش از 15 سال تدریس موردتایید قرار گرفت. همچنین، با محاسبه ضریب آلفای کرونباخ به مقدار 811/0، پایایی سئوالات آزمون اثبات شد. بررسی‌ها نشان می‌دهد که بسیاری از این دانش‌آموزان در حداقل یکی از مفاهیم مورد بررسی دچار کج‌فهمی هستند. تشخیص نوع ترکیب، ترتیب از دست دادن الکترون‌ها هنگام تشکیل کاتیون، استفاده از کسر تبدیل مناسب در محاسبات استوکیومتری، الویت‌‌بندی عوامل مهم در نیروهای بین مولکولی، به‌کارگیری مفهوم مول و مولکول به جای یکدیگر و عدم توانایی تشخیص ذره‌های سازنده یک ترکیب، از جمله کج‌فهمی‌های آشکار شده در میان این دسته از دانش‌آموزان در پژوهش پیش رو است. استفاده از روش‌های نوین آموزشی به ویژه استفاده از تصاویر و ویدئوهای آموزشی که مفاهیم کتاب درسی را به شکل بصری در اختیار دانش‌آموزان قرار ‌دهد، می‌تواند گام موثری در جهت برطرف کردن برخی از این کج‌فهمی‌ها باشد. استفاده از چهارچوب‌های مشخص و مرحله‌ای برای حل سئوالها‌ و به‌ویژه مشارکت دادن دانش‌آموزان در بحث از جمله دیگر راه‌کارهای پیشنهادی می‌باشد.

investigating widespread student misconceptions in high school chemistry (grade 10)

this study examined four common student misconceptions in 10th-grade high schoolchemistry. to identify and analyze these misconceptions, a multiple-choicequestionnaire was developed covering the concepts of electron configuration,distinguishing between ionic and molecular compounds, stoichiometric calculations(including the mole concept, molecules, and particle count), and comparison ofintermolecular forces. the present study was conducted among 60 tenth grade students.the validity of the test was confirmed by five experienced teachers with more than 15years of teaching experience. furthermore, by calculating a cronbach’s alphacoefficient of 0.811, the reliability of the test items was confirmed. findings indicatedthat a substantial number of students exhibited misconceptions in at least one of theexamined concepts. the misconceptions revealed among this group included:distinguishing between ionic and molecular compounds, the order of electron lossduring cation formation, the correct use of conversion factors in stoichiometriccalculations, prioritizing factors affecting intermolecular forces, confusing the conceptsof mole and molecule, and the inability to identify the constituent particles of acompound. the application of modern teaching methods, particularly the use of visualaids such as images and educational videos that present textbook concepts in a clear andaccessible manner, can play a significant role in addressing many misconceptions.furthermore, adopting structured and step-by-step frameworks for problem-solving,along with encouraging active student participation in classroom discussions, areadditional strategies recommended for reducing these difficulties and improving theoverall quality of learning.