ارزیابی اثربخشی رویکردهای شناخت‌گرایی و ساختن‌گرایی بر یادگیری مفاهیم و اصول اتم الفبای مواد مباحث شیمی کتاب علوم تجربی هفتم

یادگیری تحت‌تاثیر عوامل متعدد و پیوسته در حال تحول است و انتخاب راهبرد آموزشی مناسب نقش کلیدی در ارتقای آن دارد. هدف این پژوهش، مقایسه اثربخشی دو رویکرد شناخت‌گرایی (الگوی گانیه و بریگز) و ساختن‌گرایی (مدل e5) در یادگیری و یادداری مبحث «اتم، الفبای مواد» علوم تجربی پایه هفتم است. پژوهش از نوع کاربردی و به روش شبه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون انجام شد. جامعه آماری، دانش‌آموزان دختر مدارس دولتی منطقه 3 تهران در سال تحصیلی 1404-1403 و نمونه شامل 60 نفر بود که به‌صورت خوشه‌ای چندمرحله‌ای در دو گروه آزمایشی و یک گروه کنترل تقسیم شدند. ابزار گردآوری داده‌ها آزمون محقق‌ساخته با روایی تاییدشده و پایایی آن بر اساس ضریب همبستگی پیرسون 0.874 میزان پایایی آزمون– بازآزمون در سطح بسیار بالا و معنادار ارزیابی می‌شود. بود. داده‌ها با آمار توصیفی و استنباطی و آزمون t مستقل و وابسته تحلیل شد. یافته‌ها نشان داد در یادگیری مفاهیم، ساختن‌گرایی اثربخشی بیشتری نسبت به شناخت‌گرایی و روش سنتی دارد و بین شناخت‌گرایی و روش سنتی تفاوت معناداری مشاهده نشد. در یادگیری اصول نیز، ساختن‌گرایی اثربخش‌تر از شناخت‌گرایی و شناخت‌گرایی موثرتر از روش سنتی بود. نتایج بر ضرورت به‌کارگیری رویکرد ساختن‌گرایی برای آموزش علوم تجربی، به‌ویژه مفاهیم انتزاعی، تاکید دارد.

evaluating the effectiveness of cognitive and constructivist approaches on the learning of concepts and principles of the atomic alphabet of materials in the seventh grade science curriculum

learning is influenced by numerous factors and is continuously evolving, withthe selection of an appropriate instructional strategy playing a crucial role in itsenhancement. the aim of this study was to compare the effectiveness of twoapproaches—cognitive and constructivist (e5 model)—in the learning andretention of the topic 'atom, the alphabet of materials' in the seventh-gradeexperimental science curriculum. this applied research utilized a quasiexperimental design with a pre-test and post-test format. the study populationconsisted of female students from public schools in district 3 of tehran for the2023-2024 academic year, with a sample size of 60 students selected throughmulti-stage cluster sampling, divided into two experimental groups and onecontrol group. the data collection instrument was a researcher-made test withvalidated content, and its reliability was measured at a high and significant level(pearson correlation coefficient of 0.874 for test-retest reliability). data analysiswas conducted using descriptive and inferential statistics, including independentand dependent t-tests. the results indicated that in terms of learning concepts,constructivism was more effective than both cognitive approaches andtraditional methods, with no significant difference observed between cognitiveapproaches and traditional methods. in learning principles, constructivismproved more effective than cognitive approaches, which in turn were moreeffective than traditional methods. the findings emphasize the necessity of usingthe constructivist approach for teaching experimental science, particularlyabstract concepts.