جستاری بر نقش راهبردی معلم در برنامه درسی آموزش شیمی

برنامه درسی آموزش شیمی به عنوان یک ابزار راهبردی برای تحول فرایند یاددهی-یادگیری عمل می‌کند. وظیفه معلمان در برنامه درسی آموزش شیمی فراتر از اجرای ساده است و شامل نقش‌های متعددی در فرایند توسعه آن می‌شود. هدف این پژوهش جستاری بر نقش راهبردی معلم در برنامه درسی آموزش شیمی است. پژوهش حاضر با رویکرد کیفی جستار نظرورزانه انجام شده است. اطلاعات پژوهش حاضر با بررسی مستندات و پژوهش‌های حوزه «برنامه درسی»، «نقش معلم در برنامه درسی» و «آموزش شیمی» و واکاوی آنها به‌دست آمد. پس از جمع‌آوری اطلاعات، با توجه به یافته‌های حاصل از پژوهش و طبقه‌بندی آنها، نتایجی به‌دست آمده است که در راستای مشارکت‌های راهبردی معلمان در شاخه‌های طراحی و توسعه برنامه درسی، مجریان انطباق‌پذیر و خلاق، ارزشیابی تکوینی و پایانی برنامه درسی و عاملیت فرآیندهای برنامه درسی طبقه‌بندی و تحلیل شد. روایی و اعتباریابی پژوهش با روش ارزیابی لینکن و گوبا بر پایه معیار باورپذیری، انتقال‌پذیری، اعتمادبخشی و تاییدپذیری از فن خودبازبینی محقق و بیان دقیق اسناد بررسی و تایید شد. نتایج نشان داد معلمان شیمی عاملان فعال و ضروری هستند که مشارکت راهبردی‌شان چهار بُعد شامل طراحی و توسعه، اجرا، ارزشیابی و عاملیت فرایندها را در بر می‌گیرد. با توجه به یافته های مطالعه حاضر به حاشیه‌راندن یا مشارکت محدود معلمان در فرآیندهای برنامه درسی آموزش شیمی، پیامدهای منفی شدیدی به دنبال دارد که به تجربیات آموزشی ناکارآمد، عدم مشارکت دانش‌آموزان، به خطر افتادن نتایج یادگیری، و نیروی تدریس بی‌انگیزه منجر می‌شود.

content analysis of the «let’s think together» activities in upper secondary school chemistry textbooks based on the components of inquiry-based learning within a constructivist environment

the chemistry education curriculum functions as a strategic tool for transforming theteaching–learning process. the role of teachers in the chemistry education curriculumextends beyond mere implementation and encompasses multiple responsibilitiesthroughout its developmental stages. the purpose of this study is to explore the strategicrole of teachers within the chemistry education curriculum. this research adopts aqualitative, reflective-analytical approach. the data were obtained through an extensivereview and analysis of documents and scholarly works related to “curriculum studies,”“the teacher’s role in curriculum,” and “chemistry education.” after collecting the data,the findings were organized and classified according to key thematic areas. the resultswere subsequently analyzed within the framework of teachers’ strategic participation infour dimensions: (1) curriculum design and development, (2) adaptive and creativeimplementation, (3) formative and summative evaluation, and (4) teacher agency withincurriculum processes. the study’s validity and reliability were established usinglincoln and guba’s evaluation framework based on the criteria of credibility,transferability, dependability, and confirmability, verified through the researcher’s selfaudit process and accurate documentation. the findings indicate that chemistry teachersare active and indispensable agents whose strategic engagement encompasses fouressential dimensions: curriculum design and development, implementation, evaluation,and agency within curricular processes. according to the results of the present study,marginalizing or restricting teachers’ participation in chemistry curriculum processesleads to severe negative consequences, including ineffective learning experiences,reduced student engagement, compromised learning outcomes, and diminished teachermotivation.