بازنگری محتوای آموزشی معارف اسلامی در مواجهه با تحولات فناورانه، جنگ شناختی و تهاجم فرهنگی: تحلیل چالش‌ها و ارائه راهبردهای آموزشی روزآمد

تحولات شتابان فناوری و گسترش فضای مجازی، همراه با تشدید جنگ شناختی و تهاجم فرهنگی، نظام آموزش دینی را با چالش‌های جدی مواجه کرده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی ضرورت بازنگری محتوای آموزشی معارف اسلامی در مدارس و دانشگاه‌ها انجام شد و از روش توصیفی–تحلیلی و تحلیل محتوای کیفی بهره برده است. یافته‌ها نشان داد که محتوای فعلی دروس دین و زندگی، هدیه‌های آسمانی و معارف دانشگاهی با نیازهای نسل جدید فاصله دارد و از نظر جذابیت، کاربرد عملی، پاسخگویی به شبهات و تقویت هویت دینی دچار کاستی است. همچنین ضعف در سواد رسانه‌ای دینی و محدودیت روش‌های فعال یادگیری، تاثیرگذاری محتوا را کاهش داده است. بر اساس تحلیل داده‌ها، روزآمدسازی محتوا باید سه محور اصلی را پوشش دهد: تقویت ابعاد معرفتی و پاسخ‌محور، بهره‌گیری از روش‌ها و فناوری‌های نوین آموزشی، و پیوند آموزه‌های دینی با تجربه‌های واقعی زندگی. این فرایند نیازمند همکاری میان‌رشته‌ای متخصصان الهیات، روان‌شناسی تربیتی و فناوری آموزشی است. بازنگری علمی و نظام‌مند محتوا می‌تواند نه تنها کارآمدی آموزشی را افزایش دهد، بلکه نسل جدید را برای مقابله با تهدیدات شناختی و فرهنگی آماده سازد و هویت، اخلاق و باورهای دینی آنان را تقویت کند.