نقش شخصیت معلم و مولفه‌های محیطی در اثربخشی آموزش معارف اسلامی

آموزش معارف اسلامی نه تنها انتقال دانش عقیدتی و فقهی، بلکه فرآیندی عمیق برای تغییر نگرش و رفتار متربی است. اثربخشی این آموزش وابستگی وثیقی به دو عامل کلیدی دارد: شخصیت معلم و مولفه‌های محیطی که فرآیند یاددهی–یادگیری در آن صورت می‌گیرد. این مقاله به تحلیل نقش محوری این دو عامل می‌پردازد. در این پژوهش با استفاده از رویکرد توصیفی-تحلیلی و سندکاوی، ابتدا ابعاد شخصیتی معلم از منظر منابع اسلامی و روان‌شناسی تربیتی، شامل اخلاق عملی، تقوا و شیوه‌های تدریس همچون روش‌های گفت‌وگو، مشارکتی و الگویی مورد بررسی قرار می‌گیرد؛ سپس، تحلیلی از نقش حیاتی محیط فرهنگی و اجتماعی شامل خانواده، ساختارهای اجتماعی و رسانه‌ها، در شکل‌دهی به اخلاق در فرآیند درونی‌سازی معارف اسلامی صورت می‌پذیرد. در نهایت، چالش‌های موجود و راهکارهای عملی برای هم‌افزایی شخصیت معلم و محیط در راستای ارتقای کیفیت آموزش دینی ارائه می‌گردد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که میزان انسجام میان اصالت شخصیتی معلم، جذابیت محیط فیزیکی و ساختارهای فرهنگی، دستیابی به اهداف عالی آموزش معارف اسلامی را ممکن خواهد بود.