تحلیل نقش درس‌پژوهی در رشد حرفه‌ای دانشجومعلمان معارف اسلامی

هدف این پژوهش، تحلیل نقش درس‌پژوهی به‌عنوان یک پژوهش معلم‌محور در رشد حرفه‌ای دانشجومعلمان رشته آموزش معارف اسلامی بود. این مطالعه با رویکرد کیفی و با استفاده از روش تحلیل مضمون انجام شد. شرکت‌کنندگان را 8 نفر از دانشجومعلمان دانشگاه فرهنگیان استان تهران تشکیل می‌دادند که به‌صورت هدفمند و بر اساس قاعده اشباع نظری انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته و تحلیل گزارش‌های درس‌پژوهی گردآوری و با استفاده از روش شبکه مضامین تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد که درس‌پژوهی در قالب چهار مضمون اصلی به رشد حرفه‌ای شرکت‌کنندگان کمک کرده است: درک و مدیریت «شکاف بین انتظار و واقعیت» در انتخاب رشته، مدیریت «نوسانات انگیزشی» تحت تاثیر عوامل درونی و بیرونی، تقابل «چالش‌ها و فرصت‌های عینی تدریس» در محیط مدرسه، و نهایتاً «گذار تدریجی از هویت دانشجویی به هویت معلمی حرفه‌ای». درنتیجه می‌توان دریافت که درس‌پژوهی نه‌تنها یک فعالیت آموزشی، بلکه بستری موثر برای گذار از مرحله دانشجویی به مرحله معلمی حرفه‌ای است. بر این اساس، گنجاندن ساختاریافته و مستمر درس‌پژوهی در برنامه‌های درسی دانشگاه فرهنگیان و ایجاد پیوند بین تیم‌های درس‌پژوهی و مدارس، به‌عنوان یک راهبرد کاربردی پیشنهاد می‌شود.