طرح‎واره‌های تصویری در قرآن کریم

استفاده از استعاره یکی از وجوه بلاغت کلام است. پیشینیان، استعاره را به معنایی خاص می‎دانستند اما در زبان‌شناسی جدید، مفاهیم بلاغی توسعه یافته‌اند و همچنین، مفاهیم جدیدی پا به عرصه وجود نهاده‌اند که استعاره نیز از این گونه است؛ بخه نحوی که در گذشته از یک جنبه بدان می‌پرداختند و امروزه از جنبه‌ای دیگر. از آنجا که قرآن، نمونه‌ای بی‌بدیل از یک کلام ادبی است که وجوه بلاغت آن در میان اهل ادب همواره موضوع گفتگو بوده است، بر اساس مفاهیم نو نیز می‌توان آیات آن را ارزیابی کرد. یکی از این مفاهیم طرح‎واره تصویری است. در این پژوهش که به صورت تحلیلی- توصیفی صورت می‌گیرد، انواع طرح‌واره‌های تصویری را در قرآن مورد بررسی قرار داده‌ایم. بر این اساس، در قرآن همه انواع این طرح‌واره‌ها وجود دارد و می‌توان نمونه‌های فراوانی از آنها را ارائه نمود؛ اقسام طرح‌واره‌های تصویری که در این مقاله مورد بررسی قرار گرفته و نمونه‌هایی نیز بیان شده است عبارت‌اند از: طرح‎واره حرکتی، طرح‎واره حجمی، طرح‎واره قدرتی، طرح‎واره موقعیت بالا و پایین، طرح‎واره خطی، طرح‎واره دوری و نزدیکی و طرح‎واره موقعیت عقب و جلو.