موضوع – نقش دانشگاه های الهیات عربستان سعودی در سیاست منطقه ای

قدرت نرم به‌عنوان یکی از موثرترین ابزارهای سیاست خارجی در دهه‌های اخیر، جایگاه ویژه‌ای در معادلات ژئوپلیتیکی خاورمیانه یافته است. عربستان سعودی با تکیه بر نهادهای دینی و آموزشی خود، به‌ویژه دانشگاه‌های الهیات، توانسته است نفوذ فرهنگی، ایدئولوژیک و مذهبی خود را در سطوح منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای گسترش دهد. این دانشگاه‌ها با تولید دانش دینی مبتنی بر قرائت وهابی، تربیت نخبگان مذهبی، اعزام مبلغین، و ایجاد شبکه‌های فراملی، بخش مهمی از سازوکار قدرت نرم عربستان را تشکیل می‌دهند (nye, 2004). پژوهش حاضر با رویکرد تحلیلی–توصیفی و با تکیه بر ادبیات نظری قدرت نرم، به بررسی نقش و کارکرد دانشگاه‌های الهیات عربستان در سیاست منطقه‌ای این کشور پرداخته و نشان می‌دهد که این نهادها چگونه به ابزاری موثر برای گسترش ایدئولوژی رسمی حکومت و تثبیت جایگاه عربستان در رقابت‌های ژئوپلیتیکی تبدیل شده‌اند. یافته‌ها حاکی از آن است که دانشگاه‌های الهیات از طریق حمایت مالی، شبکه‌سازی مذهبی، تولید محتوا، و آموزش ساختاری، به‌طور مستقیم بر جریان‌های مذهبی و سیاسی در منطقه اثر گذاشته و نقش آن‌ها در سیاست نرم عربستان، کمتر از نقش نهادهای سیاسی و امنیتی نیست (haykel, 2013).