پیاده‌روی اربعین به ‌مثابه بستری برای تقویت انسجام خانوادگی: (تحلیل نقش‌های تعاملی، معنابخشی و هویت‌سازی مشترک)

پیاده‌روی اربعین، به‌ عنوان یک آیین دینی- اجتماعی کم نظیر، علاوه بر ابعاد تربیتی فردی و جمعی، بستری قدرتمند برای تحکیم بنیان خانواده و تقویت سرمایه اجتماعی می‌باشد. این پژوهش با هدف تبیین نقش این آیین در استحکام خانواده از طریق الگوی زیست دین‌مدارانه و مشارکت خانوادگی انجام شده است. با اتخاذ رویکردی کیفی و با تمرکز بر تجربه زیسته خانواده‌های زائر، یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که حضور جمعی در این فضا، در سه سطح تعاملی، معنابخشی و هویت سازی موثر است که در سطح تعاملی، فضای مشارکت و همدلی غیررسمی را فراهم می‌آورد و به تقویت اعتماد و پیوندهای عاطفی درون‌خانوادگی می‌انجامد. و در سطح تربیتی و معنابخشی، الگوهای عینی ایثار، صبر و مسئولیت‌پذیری- همچون الگوی حضرت زینب(س)-را در متن زندگی ارائه می‌دهد و فرآیند اجتماعی‌شدن و انتقال ارزش‌های اسلامی را در کانون خانواده تسهیل می‌کند. و در سطح هویت‌سازی، با خلق خاطرات مشترک و تاکید بر نقش مکمل و محوری زن و مرد در صحنه اجتماعی، به تقویت «ما»ی خانوادگی و هویت جمعی دین‌مدار کمک می‌کند. بنابراین پیاده‌روی اربعین، با ارائه یک الگوی زیست خانوادگی فعال و مبتنی بر ارزش‌های اسلامی، نه‌تنها خط بطلانی بر الگوهای مصرف‌گرایانه روابط خانوادگی خواهد بود، بلکه می‌تواند به ‌عنوان یک الگوی موثر در سیاست‌گذاری‌های فرهنگی- اجتماعی برای تحکیم نهاد خانواده و تربیت نسل در جامعه اسلامی مورد توجه قرار گیرد.