تحلیل محتوای کتاب دین و زندگی پایه دهم علوم انسانی براساس روش ویلیام رومی

در این پژوهش با هدف بررسی میزان درگیری ذهنی ایجادشده توسط محتوای کتاب «دین و زندگی» پایه دهم رشته علوم انسانی، متن، تصاویر و پرسش‌های کتاب با استفاده از روش تحلیل محتوای ویلیام رومی ارزیابی شد. جامعه پژوهش شامل کتاب درسی مذکور و واحد تحلیل، بخش‌های منتخبی از صفحات کتاب دربرگیرنده متون، تصاویر و پرسش‌ها بود. یافته‌ها نشان داد که متن کتاب با ضریب درگیری 0/03 در سطح غیرفعال قرار دارد و نمی‌تواند فرصت کافی برای تعمیق یادگیری و تقویت تفکر انتقادی فراهم کند. همچنین تصاویر کتاب با ضریب درگیری 0/2 غیرفعال ارزیابی شدند و نقش محدودی در ارتقای فهم مفهومی دانش‌آموزان ایفا می‌کنند. در مقابل، پرسش‌های کتاب با ضریب درگیری 1/22 در محدوده محتوای فعال قرار گرفته و بیشترین میزان تعامل ذهنی را برای دانش‌آموزان ایجاد کرده‌اند. بر اساس نتایج، بازنگری در متن و تصاویر کتاب با هدف افزایش جذابیت، ارتقای درگیری شناختی و تقویت یادگیری عمیق ضروری به‌نظر می‌رسد. تداوم تحلیل محتوای کتاب‌های درسی، به‌ویژه در دروس دینی و اخلاقی، می‌تواند به اصلاح ساختار آموزشی، بهبود ارائه مفاهیم و ارتقای کیفیت یادگیری دانش‌آموزان کمک کند.