نقش داستان‌های دینی در تقویت مهارت‌های زندگی دانش‌آموزان دوره ابتدایی

مهارت‌های زندگی به‌عنوان مجموعه‌ای از توانمندی‌های شناختی، هیجانی و اجتماعی، از مولفه‌های اساسی تربیت دانش‌آموزان دوره ابتدایی به شمار می‌آید و غفلت از آن می‌تواند پیامدهایی همچون ضعف سازگاری، مشکلات رفتاری و افت تحصیلی را در پی داشته باشد. در نظام آموزشی ایران، در کنار تاکید بر سواد علمی، ظرفیت عظیمی از منابع دینی به‌ویژه داستان‌های قرآنی و روایی در دسترس است که می‌تواند برای آموزش غیرمستقیم و جذاب مهارت‌های زندگی به کار گرفته شود، اما این ظرفیت کمتر به‌صورت نظام‌مند مورد استفاده قرار گرفته است. یافته‌ها نشان داد داستان‌های دینی در سه سطح اصلی می‌توانند به تقویت مهارت‌های زندگی کمک کنند: الف) تقویت خودآگاهی و تنظیم هیجان از طریق بازنمایی احساسات و تجربه‌های درونی شخصیت‌ها؛ ب) ارتقای همدلی، ارتباط موثر و رفتارها از راه الگوهای تعامل پیامبران و اولیای الهی با دیگران؛ ج) پرورش حل مسئله و تصمیم‌گیری اخلاقی از طریق تمرکز قصص بر موقعیت‌های تعارض‌دار و انتخاب‌های دشوار. همچنین، اصولی مانند تناسب داستان با سن، پیوند صریح داستان با زندگی روزمره، استفاده از بحث گروهی و بازی نقش و نقش الگوی معلم، به‌عنوان شروط اثربخشی این رویکرد شناسایی شد. بر این اساس، پیشنهاد می‌شود در تدوین برنامه‌های آموزش مهارت‌های زندگی در دوره ابتدایی، از داستان‌های دینی به‌طور هدفمند و ساختارمند بهره گرفته شود.