بازخوانی تطبیقی راهبردها در آموزش مفاهیم دینی در ایران، فنلاند و ژاپن

این پژوهش تطبیقی به بررسی ساختار و جهت‌گیری آموزش دینی در سه کشور ایران، فنلاند و ژاپن می‌پردازد. با تحلیل سیاست‌ها و راهبردهای رسمی آموزشی، محتوای برنامه‌های درسی و شیوه‌های تربیتی، پژوهش نشان می‌دهد که هر کشور چگونه نسبت میان دین، اخلاق و هویت شهروندی را سامان می‌دهد. در ایران، آموزش دینی بخشی جدایی‌ناپذیر از برنامه رسمی مدارس است که بر تعالیم اسلامی و ارزش‌های اخلاقی برگرفته از قرآن و سنت تاکید دارد. فنلاند با الگویی کثرت‌گرا، آموزش دینی را بر پایه تعلقات مذهبی دانش‌آموزان ارائه می‌کند و بر گفت‌وگو، رواداری و تفکر انتقادی تمرکز دارد. در مقابل، ژاپن با تکیه بر اصل سکولاریسم در قانون اساسی، آموزش مستقیم دینی را از مدارس عمومی حذف کرده و آن را با آموزش اخلاق جایگزین کرده است، در حالی که فقط مدارس مذهبی اجازه دارند آموزش اعتقادی ارائه دهند. این مطالعه نشان می‌دهد که عوامل تاریخی، فرهنگی و حقوقی نقش بسزایی در شکل‌گیری الگوهای آموزش دینی ایفا می‌کنند و در عین حال، چالش‌های پیش‌روی مدارس اسلامی در حفظ هویت دینی در مواجهه با نگرش های سکولار یا کثرت‌گرا را نیز تحلیل می‌کند. یافته‌ها می‌توانند در ارائه راهبردهای آموزشی در مسیر ایجاد تعادل میان ارزش‌های اصیل دینی و آموزش شهروندی همسو فراگیر و الهام‌بخش باشند.