نقش هوش مصنوعی در باز اندیشی شیوه‌های آموزش و پژوهش معارف اسلامی

این پژوهش با هدف بررسی نقش و جایگاه هوش مصنوعی در باز اندیشی شیوه‌های آموزش و پژوهش معارف اسلامی انجام گرفته است. روش تحقیق به‌صورت توصیفی–تحلیلی بوده و داده‌ها از طریق مطالعه کتابخانه‌ای همراه با تحلیل کیفی نتایج گردآوری شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که هوش مصنوعی می‌تواند در حوزه آموزش دینی و اسلامی، ابزاری موثر برای تسهیل فرآیند یادگیری، افزایش سرعت انتقال مفاهیم، تبیین و شرح مباحث پیچیده، ارائه مثال‌های ملموس و کاربردی و ایجاد ارتباط میان مفاهیم دینی و سایر موضوعات علمی باشد.در بُعد پژوهش نیز نتایج حاکی از آن است که هوش مصنوعی می‌تواند فرصتی نو در اختیار پژوهشگران قرار دهد؛ از جمله از طریق تسریع در منبع‌یابی، شناسایی مشابهت‌های متنی، بازنویسی علمی و پارافریز عبارات، یافتن آیات و روایات مرتبط با موضوع تحقیق، و پیشنهاد کتاب‌ها و مقالات مرتبط. افزون بر این، در زمینه روش‌های تدریس معارف اسلامی، هوش مصنوعی می‌تواند در تولید محتوای چندرسانه‌ای همچون پادکست‌های آموزشی، نقشه‌های ذهنی، اینفوگرافیک، انیمیشن، بازی‌وارسازی (gamification) و ساخت پاورپوینت و تصاویر آموزشی نقش‌آفرینی کند.با وجود این قابلیت‌ها، تاکید پژوهش بر آن است که هوش مصنوعی نباید به عنوان نویسنده مستقل یا منبع نهایی پژوهش مورد استفاده قرار گیرد؛ بلکه باید از آن به عنوان دستیار علمی و پژوهشی بهره برد تا ضمن حفظ اصالت علمی و دینی آثار، از ظرفیت‌های گسترده این فناوری در خدمت ارتقای آموزش و پژوهش اسلامی بهره‌مند شد.