پدیدار شناسی چالش‌های تربیت دینی در عصر هوش مصنوعی از منظر تجربه زیسته معلمان الهیات

با گسترش فناوری‌های نوین و ورود هوش مصنوعی به عرصه آموزش، آموزش الهیات دستخوش تحولات اساسی شده است. این تحولات، علاوه بر اینکه فرصت‌های فراوانی را برای معلمان الهیات فراهم آورده، چالش‌های متعددی نیز پدید آورده است. این پژوهش به مطالعه چالش‌های تربیت دینی دانش‌آموزان در عصر هوش مصنوعی برای معلمان الهیات می‌پردازد و می‌کوشد با بررسی تجربه زیسته معلمان الهیات از چالش‌های تربیت دینی نسل جدید در عصر هوش مصنوعی، راهکارهای کاربردی جهت کنترل و مقابله با این چالش‌ها ارائه دهد. این پژوهش با رویکردی کیفی و با روش پدیدارشناسی تفسیری انجام شد. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه ساختاریافته با 18 معلم الهیات در استان اردبیل جمع‌آوری شد. شرکت کنندگان بر اساس نمونه‌گیری هدفمند و اصل حداکثر تنوع انتخاب شدند. سپس داده‌ها به کمک تحلیل تماتیک بر اساس چارچوب براون و کلارک (2006) و با بهره‌گیری از نرم‌افزار مکس‌کیودا 2024 تحلیل شدند. یافته‌های این پژوهش نشان داد مهم‌ترین چالش تربیت دینی عصر هوش مصنوعی، تضعیف مرجعیت علمی و اخلاقی معلمان الهیات و وابستگی و اتکای بیش از حد دانش‌آموزان به ابزارهای هوش مصنوعی هستند. همچنین نتایج این پژوهش نشان داد اگر با چالش‌های تربیت دینی عصر هوش مصنوعی به‌خوبی و به‌درستی مقابله شود، هوش مصنوعی می‌تواند ابزار بسیار مفیدی برای آموزش درس الهیات و دانش پداگوژیک محتوایی معلمان دینی باشد.