نقش هوش مصنوعی در آموزش وپژوهش معارف اسلامی( فرصت ها وچالش ها

ظهور هوش مصنوعی به عنوان یکی از مهم‌ترین تحولات فناوری قرن حاضر، فرصت‌های بی‌سابقه‌ای برای ارتقای کیفیت آموزش و پژوهش در حوزه معارف اسلامی ایجاد کرده است. این پژوهش با روش مرور سیستماتیک و تحلیل محتوای کیفی، به بررسی نقش هوش مصنوعی در تعلیم و تربیت و پژوهش معارف اسلامی پرداخته است. یافته‌ها نشان می‌دهند هوش مصنوعی از طریق شخصی‌سازی یادگیری، جستجوی معنایی متون، ترجمه خودکار، تولید محتوای چندرسانه‌ای جذاب و تحلیل سریع داده‌های دینی می‌تواند دسترسی، سرعت و جذابیت آموزش و پژوهش معارف را به طور چشمگیری افزایش دهد. با این حال، چالش‌هایی نظیر خطر تحریف ناخواسته متون مقدس، جانبداری فرهنگی مدل‌ها، کاهش مرجعیت انسانی و مسائل اخلاقی نیز وجود دارد. نتایج تاکید می‌کند که هوش مصنوعی باید به عنوان ابزار کمکی و تحت نظارت متخصصان دینی و فقهی به کار گرفته شود. در صورت بهره‌گیری هدایت‌شده، این فناوری می‌تواند به گسترش فهم عمیق‌تر از مفاهیم دینی، تقویت پژوهش‌های میان‌رشته‌ای و افزایش مشارکت جوانان در حوزه معارف اسلامی کمک کند. پیشنهاد می‌شود با ایجاد «مرکز ملی هوش مصنوعی معارف اسلامی»، توسعه مدل‌های زبانی بومی، تربیت متخصصان میان‌رشته‌ای و تدوین چارچوب‌های اخلاقی و فقهی، از این فناوری به صورت مسئولانه و همسو با ارزش‌های اصیل اسلامی بهره‌برداری شود.