طراحی الگوی سه مرحله ای آموزش مفاهیم الهیاتی بر پایه دانش آموزش محتوا

آموزش مفاهیم الهیاتی به دلیل انتزاعی‌بودن محتوا و نیاز به تعامل عمیق میان دانش موضوعی، دانش تدریس و شناخت یادگیرندگان، همواره با چالش‌های جدی همراه است. بررسی پیشینه نشان می‌دهد که با وجود گسترش پژوهش‌ها در حوزه دانش آموزش محتوا ، هنوز الگویی بومی، ساختارمند و قابل‌کاربرد برای آموزش نظام‌مند مفاهیم الهیاتی ارائه نشده است. این پژوهش با هدف طراحی الگوی سه‌مرحله‌ای آموزش مفاهیم الهیاتی بر اساس دانش آموزش محتوا و با روش توصیفی–تحلیلی انجام شد. داده‌ها از طریق تحلیل محتوای منابع معتبر داخلی و خارجی گردآوری و در سه مرحله «فهم‌سازی زمینه‌ای»، «بازنمایی مفهومی» و «تعمیق و کاربست» سازمان‌دهی شدند. یافته‌ها نشان می‌دهد مرحله نخست موجب فعال‌سازی دانش پیشین و ایجاد چارچوب معنایی اولیه می‌شود؛ مرحله دوم با بهره‌گیری از بازنمایی‌های متنوع، به تبیین مفاهیم پیچیده کمک می‌کند؛ و مرحله سوم یادگیری را به سطح تعمیق، ارزیابی انتقادی و کاربرد عملی می‌رساند. نتایج نشان داد که الگوی پیشنهادی می‌تواند پیوند موثر میان مبانی اسلامی، رویکردهای انتقادی و اصول دانش آموزش محتوا ایجاد کرده و کارآمدی تدریس الهیات را افزایش دهد. این الگو به‌دلیل انعطاف‌پذیری و قابلیت اجرا در سطوح مختلف، می‌تواند در برنامه‌ریزی درسی، تربیت‌معلم و ارتقای شایستگی‌های حرفه‌ای معلمان الهیات به‌عنوان چارچوبی عملی و قابل اتکا مورد استفاده قرار گیرد.