فبک(p4c) در داستان طبقة هفتم غربی نوشتة «جمشید خانیان»

ابداعات پرشتاب علمی، تحولات گسترده‌ای را در شوون مختلف هستی و مناسبات زیستی انسان امروز باعث شده‌است. به موازات این دگرگونی همه‌جانبه، روزآمد نمودن مهارت‌های زندگی ضرورتی اجتناب‌ناپذیر می‌نماید. مقدمات فراگیری زیست سالم و هنر زندگی کردن در این سیالیت پرشتاب، بی‌گمان باید در اوان کودکی و نخستین سال‌های آموزش رسمی فراهم گردد. بنیانگذاری فلسفه برای کودکان و نوجوانان (فبک) از سوی اندیشمندانی چون متیو لیپمن (1923-2010) با توجه به چنین ضرورت‌هایی انجام پذیرفته‌است. در فبک، فرایندهای آموزش با رسانة داستان و حول محور آن جریان و استمرار می‌یابد. داستان‌های جمشید خانیان (1340) هم از آن روی که برای رده‌های سنی مختلف کودک و نوجوان نوشته شده‌است و هم به دلیل ملاحظات فلسفی و محتوای تامل‌برانگیزشان، به نظر می‌رسد، از شرایط و شایستگی لازم برای استفاده در محافل فبک برخوردار باشد. از این رو، در جستار تحلیلی-توصیفی حاضر داستان طبقة هفتم غربی او بر مبنای گزاره‌های مستخرج از آرای اندیشمندان فبک، بررسی و تحلیل می‌گردد. بر اساس این خوانش، رمان مورد بحث از غنای ادبی و شایستگی‌های زبانی بالایی برای آموزش غیر مستقیم گروه‌های سنی هدف برخوردار است. مصادیق مربوط به بعد روان‌شناختی و هستی‌شناسانه در این رمان از نظر کمی و کیفی، به ترتیب پس از بُعد ادبی-فلسفی آن قرار می‌گیرد. در مجموع، اثر مورد مطالعه از قابلیت در خور توجهی برای طرح و استفاده در کانون‌های فبک برخودار است. جنبة آسیب‌شناسانة این پژوهش، مبنی بر آشکار ساختن کاستی‌هایی در ابعاد فلسفی محض و فلسفی-روان‌شناختی رمان مورد بررسی، می‌تواندراهبردی باشد، که بر پایة آن نویسندگان کودک و نوجوان، آثار مناسب‌تری را برای طرح در محافل فبک و تدریس در حلقه‌های کندوکاو فلسفی بیافرینند.