تحلیل دانش محتوای آموزشی معلمان دین و زندگی در تدریس عدل الهی و مسئله شرور

مبحث عدل الهی و مسئله شرور از اساسی‌ترین مباحث اعتقادی در برنامه درسی دین و زندگی دوره متوسطه است که نقش مهمی در شکل‌گیری نگرش‌های معرفتی، دینی و اخلاقی دانش‌آموزان ایفا می‌کند (مطهری، 1374). با این حال، پیچیدگی مفهومی این مبحث و عدم تناسب برخی شیوه‌های تدریس با ویژگی‌های شناختی نوجوانان، موجب بروز کج‌فهمی‌ها و شبهات پایدار در فرایند یادگیری می‌شود (سند برنامه درسی ملی جمهوری اسلامی ایران، 1391).هدف پژوهش حاضر، تحلیل دانش محتوای آموزشی (pck) موردنیاز معلمان دین و زندگی برای تدریس اثربخش عدل الهی و مسئله شرور است. این پژوهش با روش تحلیلی توصیفی و مبتنی بر بررسی متون کلامی، تربیتی و اسناد برنامه درسی انجام شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد کج‌فهمی‌هایی همچون تعارض‌انگاری میان عدل الهی و وجود شرور، برداشت جبرگرایانه از رنج‌ها و تفسیر ساده‌انگارانه از حکمت الهی در میان دانش‌آموزان شایع است. تحلیل این وضعیت نشان می‌دهد که مواجهه موثر با این کج‌فهمی‌ها مستلزم برخورداری معلم از دانش محتوای آموزشی ویژه‌ای است که شامل شناخت پیش‌دانسته‌ها و خطاهای مفهومی دانش‌آموزان، سازمان‌دهی مناسب محتوا و انتخاب راهبردهای تدریسی متناسب می‌شود (shulman, 1986). بهره‌گیری از تمثیل‌های تربیتی، گفت‌وگوی هدایت‌شده، آموزش مسئله‌محور و پیوند مفاهیم با تجارب زیسته دانش‌آموزان از جمله راهبردهای موثر در این زمینه است (grossman, 1990; hashweh, 2005). نتایج پژوهش، دلالت‌های مهمی برای ارتقای برنامه‌های تربیت معلم و بازنگری در برنامه درسی آموزش دینی ارائه می‌دهد.