نقدی بر کتاب دین و زندگی (1) پایه دهم چاپ 1404

کتاب درسی «دین و زندگی (1)» پایه دهم، به عنوان یکی از منابع اصلی تربیت دینی دانش‌آموزان، نقشی کلیدی در شکل‌دهی به جهان‌بینی آنان ایفا می‌کند. پژوهش حاضر با هدف نقد و بررسی محتوایی و ساختاری چاپ 1404 این کتاب انجام شده است. یافته‌های این بررسی نشان می‌دهد که علیرغم کاهش حجم کتاب نسبت به سال گذشته، متن حاضر همچنان دارای کاستی‌های جدی در تبیین مفاهیم بنیادین دینی است. اهم اشکالات احصا شده عبارتند از: خلط میان اهداف واسطی و نهایی خلقت، تبیین ناقص از مفهوم «تقرب به خدا» و «توکل»، برداشت‌های غیردقیق از آیات قرآن، و تکرار اشتباهات رایج در باب چیستی «روح انسان» و انتساب آن به ذات خداوند. همچنین، مفاهیمی چون «تقوا» با ابهام و عدم دقت علمی مطرح شده‌اند که می‌تواند منجر به کژفهمی در دانش‌آموزان شود. از منظر ساختاری نیز، کتاب فاقد طراحی آموزشی هدفمند برای تاثیرگذاری روحی است و بیشتر بر حافظه‌محوری تمرکز دارد. این مقاله پیشنهاد می‌کند که برای افزایش کارآمدی، ضمن اصلاح مفاهیم بر اساس تفاسیر متقن (مانند تفسیر نور) و مبانی کلامی دقیق، رویکرد کتاب از «آموزش برای امتحان» به «تربیت برای زندگی» تغییر یابد.