بررسی راهبردهای آموزشی پرورش عزت نفس دانش‌آموزان در درس معارف اسلامی

عزت‌نفس به‌عنوان یکی از بنیادی‌ترین سازه‌های روان‌شناختی، نقش محوری در رشد شناختی، عاطفی، اخلاقی و اجتماعی دانش‌آموز دارد و فقدان آن با پیامدهایی همچون اضطراب، ضعف عملکرد تحصیلی، افت انگیزه، مشکلات رفتاری و اختلال در هویت‌یابی همراه است. درس معارف اسلامی، به‌دلیل ماهیت هویتی، تربیتی و معنوی خود، ظرفیت ویژه‌ای برای تقویت عزت‌نفس دارد؛ زیرا آموزه‌های قرآنی و روایی با تاکید بر کرامت انسان، اختیار، مسئولیت‌پذیری و توانایی رشد معنوی، سازوکارهای نظری و عملی برای شکل‌دهی احساس ارزشمندی و شایستگی ارائه می‌کنند. پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی–تحلیلی و با اتکا بر منابع روان‌شناختی، پداگوژی معاصر و آموزه‌های اسلامی، به تبیین راهبردهای آموزشی موثر در پرورش عزت‌نفس دانش‌آموزان در درس معارف اسلامی پرداخته است.نتایج نشان می‌دهد که سه عامل «محتوای هویت‌بخش»، «روش تدریس فعال و تجربه‌محور» و «ارزشیابی رشدمحور» بیشترین تاثیر را بر شکل‌گیری عزت‌نفس ایفا می‌کنند. همچنین یافته‌ها تاکید دارد که معلم معارف اسلامی، به‌مثابه الگوی تربیتی و تسهیل‌گر یادگیری، نقشی تعیین‌کننده در ایجاد فضای امن روانی، فرصت‌های موفقیت، بازخورد سازنده، توجه به تفاوت‌های فردی و پیوند دادن مفاهیم دینی با تجربه زیسته دانش‌آموزان دارد. بر اساس نتایج، پیشنهاد می‌شود طراحی واحدهای یادگیری معارف اسلامی با محوریت مهارت‌های خودشناسی, معنایابی، تصمیم‌گیری اخلاقی و تجربه مشارکت اجتماعی انجام شود. این پژوهش با ارائه یک مدل جامع سه‌محوری، زمینه‌ای برای مطالعات تجربی و مداخلات آموزشی گسترده‌تر در حوزه تربیت دینی و پرورش عزت‌نفس فراهم می‌سازد.