بازاندیشی عدالت فقهی و رابطه آن با عدالت آموزشی در ارتقای آموزش الهیات بر پایه pck

عدالت آموزشی یکی از اصول بنیادین نظام تعلیم و تربیت است که در آموزش الهیات اهمیت دوچندان می‌یابد؛ زیرا این حوزه با مفاهیمی چون حق، قسط، کرامت انسانی و تربیت اخلاقی پیوندی عمیق دارد. زمینه پژوهش حاضر بر پایه چالش‌های موجود در نظام آموزشی ایران، همچون نابرابری دسترسی به منابع، سوگیری‌های معرفتی و روش‌های تدریس سنتی، شکل گرفته است. هدف اصلی پژوهش، بازاندیشی عدالت آموزشی و تبیین نقش آن در ارتقای آموزش الهیات با بهره‌گیری از چارچوب دانش محتوایی–پداگوژیک (pck) است. روش پژوهش توصیفی–تحلیلی و مبتنی بر تحلیل اسنادی بوده و داده‌ها از منابع معتبر اسلامی، فلسفی و آموزشی گردآوری شده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد که عدالت آموزشی در چهار سطح محتوا، روش تدریس، تعاملات آموزشی و ارزشیابی، نقش تعیین‌کننده‌ای در کیفیت آموزش الهیات ایفا می‌کند. تحلیل مبانی عدالت در اندیشه اسلامی و فقه امامیه بیانگر آن است که عدالت، جوهره قواعد حقوقی و معیار مشروعیت روابط انسانی است و می‌تواند چارچوب نظری مناسبی برای طراحی الگویی عادلانه در مناسبات آموزشی فراهم کند. نتایج پژوهش بیانگر آن است که ارتقای آموزش الهیات مستلزم طراحی الگوی محتوا مبتنی بر عدالت است که شامل مولفه‌هایی چون دانش محتوایی عادلانه، دانش آموزشی مشارکتی، مدیریت کلاس مبتنی بر کرامت انسانی و ارزشیابی منصفانه است. این الگو می‌تواند در تربیت معلم الهیات در دانشگاه فرهنگیان به‌عنوان چارچوبی عملیاتی مورد استفاده قرار گیرد و به ارتقای کیفیت آموزش دینی کمک کند.