کارکرد نظریات اخلاق هنجاری در سپهر تربیت اخلاقی دانش آموزان

این پژوهش با هدف تبیین نقش نظریه‌های اخلاق هنجاری (وظیفه‌گروی، نتیجه‌گرایی و فضیلت‌محوری) در ارتقای تربیت اخلاقی اجتماعی دانش‌آموزان انجام شده است. مطالعه حاضر با رویکردی تحلیلی، مبانی نظری هریک از این رویکردهای اخلاقی را با اهداف تربیت اخلاقی و اجتماعی در نظام آموزشی می‌سنجد و ظرفیت آن‌ها را برای پشتیبانی از تربیت دینی بررسی می‌کند. نتایج نشان می‌دهد که هر یک از این نظریه‌ها می‌توانند در شکل‌دهی ابعاد مختلف تربیت اخلاقی نقش‌آفرین باشند: وظیفه‌گرایی با تاکید بر پای‌بندی به اصول و قوانین اخلاقی، زمینه‌ساز تقویت انضباط، مسئولیت‌پذیری و احترام به حقوق دیگران است؛ نتیجه‌گرایی از طریق توجه به پیامدهای فردی و جمعی رفتار، همدلی، همکاری و توان حل تعارض را توسعه می‌دهد؛ و فضیلت‌گرایی با پرورش خصایص اخلاقی‌ای چون عدالت، شجاعت و مهربانی، به درونی‌سازی ارزش‌ها و شکل‌گیری شاکلۀ اخلاقی کمک می‌کند. برآیند این سه رویکرد، الگویی جامع برای تربیت اخلاقی دینی فراهم می‌سازد که در آن دانش‌آموزان نه‌تنها به قواعد و مسئولیت‌های اجتماعی پایبندند، بلکه پیامدهای اعمال خویش را در چارچوب خیر جمعی سنجیده و با تکیه بر منش نیک، گامی موثر در شکل‌گیری جامعه‌ای اخلاق‌محور برمی‌دارند.