کاوش در تجربه‌های عاطفی و روانی نومعلمان الهیات در سال نخست تدریس: رویکرد پژوهش کیفی

پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و تحلیل روایت‌های نومعلمان الهیات، به بررسی چالش‌های روانی– عاطفی آنان در نخستین سال ورود به حرفه پرداخته است. یافته‌ها نشان داد که نومعلمان بیش از آنکه با بحران‌های دانشی مواجه باشند، با فشارهای روانی–عاطفی ناشی از شکاف‌های نسلی و عقیدتی، تفاوت انتظارات با واقعیت تدریس، اضطراب آغاز و فشارهای ساختاری مدرسه و نظام آموزشی روبه‌رو هستند. در کنار این، ضرورت حمایت حرفه‌ای و عاطفی—به‌ویژه در قالب استاد راهنما و تعامل مثبت همکاران و مدیران—به‌عنوان عامل کلیدی در کاهش اضطراب و فرسایش روانی برجسته شد. همچنین، تجربه‌های مثبت نومعلمان از تاثیرگذاری بر دانش‌آموزان و مسیر رشد تدریجی آنان، به‌عنوان منابع انگیزشی در برابر فشارها عمل می‌کند.مقایسه یافته‌ها با مطالعات پیشین نشان داد که نتایج این پژوهش هم‌سو با پژوهش‌های داخلی و بین‌المللی درباره‌ی «شوک واقعیت»، اضطراب تدریس و نقش حمایت اجتماعی–عاطفی است، اما ویژگی‌های خاص زمینه‌ی آموزش دینی در ایران، شدت فشارهای روانی–عاطفی را افزایش داده است. بر این اساس، بازنگری در برنامه‌های تربیت معلم، طراحی سازوکارهای منتورینگ واقعی و تقویت حمایت روانی–عاطفی، از ضرورت‌های اساسی برای ارتقای کیفیت آموزش الهیات و افزایش رضایت شغلی نومعلمان به شمار می‌رود.