کارورزی معلمان معارف اسلامی در عصر هوش مصنوعی: فرصت‌ها، چالش‌ها و الزامات تربیتی

بهبود فرایند تربیت معلمان معارف اسلامی در عصر هوش مصنوعی، نیازمند درکی ژرف از تجربه‌های زیسته کارورزان تربیت‌معلم است. این پژوهش با رویکرد کیفی و روش پدیدارشناسی انجام شد تا ابعاد این تجربه‌ها در زمینه کارورزی دینی روشن گردد. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته عمیق با 12 دانشجومعلم و معلم خلاق رشته معارف اسلامی استان فارس گردآوری و با روش تحلیل مضمون تحلیل شد. یافته‌ها چهار مضمون اساسی را نشان داد: نخست، دگرگونی نقش معلم دینی از «انتقال‌دهنده دانش» به «راهبری معنا و داده»؛ دوم، ظهور الزامات تربیتی نوین چون «سواد دینی-داده‌ای» و «تربیت عاطفی دیجیتال»؛ سوم، فرصت‌های تحول‌آفرین از جمله «شخصی‌سازی تجربه‌های معنوی» و «تعمیق فهم دینی»؛ و چهارم، چالش‌های وجودی مانند خطر «ایمان سطحی» و تضعیف ارتباط انسانی. نتایج بیانگر آن است که کارورزی معارف اسلامی در عصر هوش مصنوعی به بازطراحی بنیادین و پذیرش چارچوبی یکپارچه نیاز دارد که در آن، مهارت‌های فنی به‌صورت ارگانیک با بینش دینی و اخلاق دیجیتال تلفیق شوند تا هم‌زیستی آگاهانه میان فناوری و تربیت دینی ممکن گردد.