چرا بازدهی ازدیاد برداشت نفت در سنگ مخازن ایران پائین است: دلایل و راهکارها

سنگ مخازن کربناته، به‌ویژه انواع شکاف‌دار، بخش عمده‌ای از ذخایر هیدروکربوری ایران را تشکیل می‌دهند که با چالش‌های پیچیده‌ای از جمله ناهمگونی بالا، ترشوندگی نفت‌دوست و پدیده میان‌شکنی زود هنگام مواجه هستند. در این سنگ مخازن، جریان ترجیحی سیال تزریقی در شبکه شکاف‌ها منجر به عدم تماس موثر با ماتریس سنگ و کاهش شدید بازدهی جاروبی می‌گردد. این مقاله به بررسی راهکارهای مهندسی جهت مقابله با این چالش‌ها می‌پردازد. نتایج نشان می‌دهد که استفاده از روش‌های ترکیبی نظیر تزریق گاز/آب همراه با فوم و تزریق مواد شیمیایی (پلیمر و سورفکتانت) می‌تواند با کنترل تحرک سیال، جریان را از شکاف‌ها به سمت ماتریس منحرف کرده و بازیافت را بهبود بخشد. همچنین، تکنیک‌های نوین مانند تزریق آب هوشمند و نانوذرات با هدف تغییر ترشوندگی و کاهش کشش سطحی بسیار کارآمد گزارش شده‌اند. علاوه بر این، تزریق گاز امتزاجی به‌ویژه co2 به دلیل چگالی بالاتر به‌عنوان یکی از گزینه‌های برتر برای استخراج نفت از ماتریس مطرح است. در نهایت، مقاله به بررسی چالش‌های ناشی از آسیب‌سازندی ناشی از جذب مواد شیمیایی و ته‌نشینی پلیمر پرداخته و نقش کلیدی عملیات‌های تحریک چاه، به‌ویژه انواع اسیدکاری (شستشو، ماتریسی و لایه‌شکافی اسیدی) را در رفع انسدادهای ناحیه چاه و بهینه‌سازی بهره‌وری در سازندهای کربناته ایران مورد تاکید قرار می‌دهد.

why is the recovery factor of eor in iranian reservoir rocks low: reasons & soloutions

carbonate reservoirs, particularly naturally fractured systems, constitute a major portion of iran s hydrocarbon resources but present significant engineering challenges, such as high heterogeneity, oil-wet wettability, and early breakthrough phenomena. in these reservoirs, the preferential flow of injected fluids through fracture networks leads to poor contact with the rock matrix, severely reducing sweep efficiency. this paper reviews advanced engineering strategies to mitigate these issues. findings indicate that hybrid methods, such as foam-assisted water alternating gas (fawag) and chemical flooding (polymers and surfactants), can effectively divert flow from fractures toward the matrix by controlling fluid mobility. additionally, emerging techniques like smart water injection and nanotechnology are highlighted for their ability to alter wettability and reduce interfacial tension (ift). furthermore, miscible gas injection, specifically using $co_2$ due to its superior density, is identified as a highly efficient option for mobilizing oil from the matrix. finally, the study addresses the challenges of formation damage caused by chemical adsorption and polymer precipitation. it emphasizes the critical role of well stimulation techniques—specifically acidizing methods (acid wash, matrix acidizing, and acid fracturing)—in removing near-wellbore obstructions and enhancing productivity within iran s predominant carbonate lithologies.