تحلیل روند استفاده از فناوری‌های مکانی (gis) و (rs) در سیاست‌گذاری شهری و توسعه پایدار

رشد سریع شهرنشینی و پیچیده‌تر شدن مسائل محیطی و کالبدی، اهمیت به‌کارگیری فناوری‌های مکانی را در مدیریت و سیاست‌گذاری شهری دوچندان کرده است. این پژوهش با هدف تحلیل روند تحول سامانه اطلاعات جغرافیایی (gis) و سنجش‌ازدور (rs) و تبیین نقش آن‌ها در سیاست‌گذاری شهری و دستیابی به توسعه پایدار انجام شده است. روش تحقیق، توصیفی– تحلیلی و مبتنی بر بررسی اسناد و تحلیل محتوای مطالعات داخلی و بین‌المللی طی پنج دهه اخیر است. نتایج نشان می‌دهد که تحول gis و rs از نقشه‌برداری‌های اولیه به سمت webgis، داده‌های ماهواره‌ای با دقت بالا، تحلیل‌های پیشرفته فضایی، هوش مصنوعی و دوقلوهای دیجیتال، موجب ارتقای چشمگیر کیفیت تصمیم‌گیری شهری شده است. همچنین، این فناوری‌ها نقش مهمی در پایش تغییرات کالبدی، مدیریت بحران، افزایش عدالت فضایی، ارزیابی سناریوهای توسعه و هدایت برنامه‌ریزی شهری در مسیر پایداری ایفا می‌کنند. یافته‌ها بیانگر آن است که با وجود چالش‌هایی چون کمبود داده‌های یکپارچه، هزینه تجهیزات و ضعف نهادی، ادغام هوشمندانه gis و rs می‌تواند بستر لازم برای سیاست‌گذاری کارآمد و توسعه پایدار شهری را فراهم سازد.

analysis of the trend in the use of geospatial technologies (gis and rs) in urban policy-making and sustainable development

the rapid growth of urbanization and the increasing complexity of environmental and spatial challenges have intensified the need to employ geospatial technologies in urban management and policy-making. this study aims to analyze the evolutionary process of geographic information systems (gis) and remote sensing (rs) and to explain their role in urban policy-making and the achievement of sustainable development. the research method is descriptive–analytical, based on document review and content analysis of national and international studies over the past five decades. the results indicate that the development of gis and rs—from early digital mapping systems to webgis, high-resolution satellite data, advanced spatial analysis, artificial intelligence, and digital twins—has significantly enhanced the quality of urban decision-making. moreover, these technologies play a crucial role in monitoring urban physical changes, crisis management, improving spatial justice, evaluating development scenarios, and guiding urban planning toward sustainability. despite challenges such as the lack of integrated spatial databases, high equipment costs, and institutional weaknesses, the integrated application of gis and rs can provide an effective foundation for evidence-based urban policymaking and sustainable urban development.