تاثیر نور روز بر طراحی آپارتمان‌های مسکونی و سلامت روان ساکنان

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر نور طبیعی بر سلامت روان و کاهش افسردگی ساکنان آپارتمان‌های مسکونی، با تمرکز بر جهت‌گیری فضای نشیمن و نسبت مساحت پنجره به کف انجام شده است. بدین منظور، 24 واحد آپارتمانی با جهت‌گیری‌های مختلف در شهر کرج انتخاب و برای ساکنان آن‌ها پرسشنامه شادکامی آکسفورد (ohi) و شاخص سلامت روان (ifhi)، به‌همراه فرم اطلاعات معماری شامل جهت نشیمن، مساحت کف، مساحت پنجره و میزان خیرگی ادراک‌شده تکمیل گردید. برای هر واحد، نسبت مساحت پنجره به مساحت کف به‌عنوان شاخص کمی نسبت پنجره به کف محاسبه و داده‌ها با استفاده از آمار توصیفی، ضریب همبستگی پیرسون و آزمون تحلیل واریانس یک‌طرفه تحلیل شد تا الگوی ارتباط بین شاخص‌های نور طبیعی و وضعیت روانی ساکنان استخراج شود (3_1). یافته‌ها نشان داد نوسان نسبت پنجره به کف و تفاوت جهت‌گیری نشیمن در دامنه موردمطالعه، به‌تنهایی با تغییر معنادار در نمرات شادکامی و سلامت روان همراه نیست، در حالی‌که بین خیرگی ادراک‌شده و سلامت روان (ifhi) رابطه منفی و معناداری مشاهده شد؛ به‌گونه‌ای که افزایش سطوح خیرگی با کاهش نمرات سلامت روان همراه بود. این نتایج، همسو با ادبیات موجود در حوزه نور طبیعی و روان‌شناسی محیط، بر این نکته تاکید دارد که کیفیت تجربه نور روز، به‌ویژه کنترل خیرگی و تامین آسایش بصری، بیش از صرف افزایش سطح بازشو در تبیین پیامدهای روانی نور طبیعی نقش دارد و می‌تواند به‌عنوان مبنایی برای تدوین راهبردهای طراحی در ارتقای کیفیت زندگی و کاهش علائم افسردگی در آپارتمان‌های مسکونی به‌کار رود.

impact of daylighting on residential apartment design and residents' mental health

the present study investigates the impact of natural daylight on residents' mental health and depression reduction in residential apartments, focusing on living room orientation and window-to-floor area ratio. to this end, 24 apartment units with diverse orientations in karaj were selected, and occupants completed the oxford happiness inventory (ohi) and mental health index (ifhi) questionnaires alongside an architectural data form encompassing living room orientation, floor area, window area, and perceived glare levels. for each unit, window-to-floor ratio (wfr) was calculated as a quantitative daylighting index, with data analyzed via descriptive statistics, pearson correlation coefficient, and one-way anova to identify associations between daylight metrics and residents' psychological status (3_1). findings revealed that wfr fluctuations and orientation variations within the studied range were not significantly correlated with happiness or mental health scores alone; however, perceived glare exhibited a significant negative correlation with ifhi (r=-0.50, p<0.01), wherein elevated glare levels coincided with diminished mental health scores. consistent with daylighting and environmental psychology literature, these results underscore that daylight experience quality—particularly glare control and visual comfort—exerts greater influence on psychological outcomes than aperture size alone, providing a foundation for daylight-optimized design strategies to enhance quality of life and mitigate depression symptoms in urban apartments (7_4).