شناسایی عوامل تاثیرگذار از نماهای ساختمانی بر حس تعلق

در دهه‌های اخیر، اهمیت مولفه‌های ادراکی و روان‌شناختی در کیفیت محیط شهری و طراحی معماری به عنوان شاخصی از پایداری اجتماعی مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته است. یکی از مفاهیم بنیادین در این حوزه، «حس تعلق مکانی» است که بیانگر پیوند عاطفی، شناختی و رفتاری انسان با محیط زیست کالبدی خود می‌باشد. نمای ساختمان به عنوان چهره‌ی بیرونی بنا، از اصلی‌ترین عناصر شکل‌دهنده درک بصری شهروندان محسوب می‌شود و نقشی تعیین‌کننده در تقویت حس تعلق دارد. هدف پژوهش حاضر، شناسایی و تحلیل عوامل کالبدی تاثیرگذار در نماهای ساختمانی بر احساس تعلق مکانی است.این مطالعه ماهیتی کیفی و توصیفی دارد و با تمرکز بر مرور منابع نظری و تجربی از طریق رویکرد کتابخانه‌ای انجام شده است. جامعه‌ی هدف شامل منابع مکتوب معتبر در زمینه‌های روانشناسی محیط، طراحی شهری و معماری است که بر اساس ارتباط محتوایی، اعتبار علمی و کیفیت روش‌شناختی انتخاب و تحلیل شده‌اند. نتایج حاصل نشان می‌دهد که مولفه‌هایی همچون فرم دیوار، اندازه و شکل بازشوها و بالکن، تزئینات اضافی، تنوع مصالح و بافت سطح نما موثر بر تجربه‌ی حسی کاربران هستند. پژوهش حاضر با هدف تبیین چارچوبی مفهومی برای طراحی نماهای انسان‌محور، درصدد است تا مبنایی نظری برای بهبود کیفیت ادراکی فضاهای شهری را فراهم آورد.

identifying the influential factors of building facades on the sense of belonging

in recent decades, the importance of perceptual and psychological components in the quality of the urban environment and architectural design as an indicator of social sustainability has been of interest to researchers. one of the fundamental concepts in this field is the 'sense of spatial belonging', which expresses the emotional, cognitive and behavioral connection of humans with their physical environment. the facade of a building, as the external face of a building, is considered one of the main elements shaping the visual perception of citizens and plays a decisive role in strengthening the sense of belonging. the aim of the present study is to identify and analyze the physical factors affecting the sense of spatial belonging in building facades. this study is qualitative and descriptive in nature and was conducted by focusing on reviewing theoretical and empirical sources through a library approach. the target population includes authoritative written sources in the fields of environmental psychology, urban design, and architecture, which have been selected and analyzed based on content relevance, scientific validity, and methodological quality. the results show that components such as wall form, size and shape of openings and balconies, additional decorations, variety of materials, and surface texture of the facade affect the sensory experience of users. the present study aims to explain a conceptual framework for designing human-centered facades and seeks to provide a theoretical basis for improving the perceptual quality of urban spaces.