بازخوانی معماری بومی همدان: راهکاری پایدار برای خانه‌های مسکونی در اقلیم سرد

هدف این پژوهش، شناسایی و تحلیل اصول طراحی پایدار در بناهای مسکونی با بهره‌گیری از معماری بومی در اقلیم سرد شهر همدان است. در این مطالعه، ابتدا مبانی نظری مرتبط با معماری پایدار و اصول سازگاری با اقلیم سرد مرور شده و سپس ویژگی‌های معماری بومی همدان، از جمله استفاده از دیوارهای ضخیم، فرم فشرده، حیاط مرکزی و بازشوهای محدود، مورد بررسی قرار گرفته است. روش تحقیق، توصیفی–تحلیلی بوده و داده‌ها از منابع کتابخانه‌ای و مطالعات میدانی استخراج شده‌اند. تحلیل تطبیقی بین نمونه‌های سنتی و بناهای معاصر نشان می‌دهد که بسیاری از راهکارهای بومی، نظیر بهره‌گیری از جرم حرارتی و جهت‌گیری مناسب بنا، قابلیت بازتفسیر در طراحی‌های امروزی را دارند و می‌توانند به‌طور موثر موجب کاهش مصرف انرژی و افزایش آسایش حرارتی شوند. نتایج تحقیق بیانگر آن است که ادغام مولفه‌های معماری بومی در فرآیند طراحی معاصر، رویکردی پایدار و کارآمد برای معماری مناطق سرد ایران فراهم می‌کند.

rereading hamedan native architecture: a sustainable solution for residential houses in cold climates

the aim of this study is to identify and analyze sustainable design principles in residential buildings by utilizing vernacular architecture in the cold climate of hamedan, iran. in this research, the theoretical foundations of sustainable architecture and climatic adaptability in cold regions are first reviewed. then, the characteristics of hamedan’s vernacular architecture—such as thick walls, compact forms, central courtyards, and limited openings—are examined in detail. the research method is descriptive–analytical, and data have been collected through library studies and field observations. a comparative analysis between traditional and contemporary buildings reveals that many vernacular strategies, such as the use of thermal mass and optimal building orientation, can be reinterpreted in modern design to effectively reduce energy consumption and enhance thermal comfort. the results indicate that integrating vernacular architectural elements into contemporary design processes provides a sustainable and efficient approach to architecture in iran’s cold regions.